name='viewport'/> link rel=“canonical”href=“https://ahiredeepak.blogspot.com/” /> स्व-काव्यांकुर (Swa-Kavyankur): Sustainable Farming
Sustainable Farming लेबल असलेली पोस्ट दाखवित आहे. सर्व पोस्ट्‍स दर्शवा
Sustainable Farming लेबल असलेली पोस्ट दाखवित आहे. सर्व पोस्ट्‍स दर्शवा

GRD मॉडेल: शाश्वत उत्पादन आणि उत्पन्न वाढीचा वैज्ञानिक एकात्मिक शेती मार्ग | GRD Model: A Scientific Integrated Approach for Sustainable Farm Productivity & Income Growth

 

शाश्वत शेतीची नवी दिशा: GRD मॉडेल – उत्पादन आणि उत्पन्नाचा वैज्ञानिक मार्ग

GRD Model: A Scientific Integrated Approach for Sustainable Farm Productivity & Income Growth


grd model : shashwat utpadan

  भारतीय शेती आज अनेक आव्हानांमधून जात आहे—मातीची घटती सुपीकता, वाढता खर्च, कीड-रोगांचा वाढता प्रादुर्भाव आणि बाजारातील चढ-उतार. अशा परिस्थितीत पारंपरिक “समस्या आली की उपाय करा” या पद्धतीऐवजी “समस्या मुळातून समजून प्रतिबंधात्मक काम करा” हा दृष्टिकोन स्वीकारणारे GRD Model हे एकात्मिक मॉडेल शेतकऱ्यांसाठी आशेचा किरण ठरत आहे.

GRD म्हणजे काय?

grd model : shaswat utpadan

    GRD म्हणजे गोपीनाथ रमेश दिवेकर यांच्या नावाचा शॉर्ट फॉर्म. गेल्या ११ वर्षांच्या स्वतःच्या शेतातील विविध प्रयोगांमधून विकसित झालेले हे मॉडेल शाश्वत उत्पादन आणि शाश्वत उत्पन्न या दोन्हींचा समतोल साधते.

    या मॉडेलची रचना जमीन तयार करण्यापासून ते अंतिम विक्री व्यवस्थापनापर्यंत सर्व घटकांचा सखोल अभ्यास करून करण्यात आली आहे.


समस्या नाही, तर समस्येच्या मुळाशी जाण्याचा प्रयत्न

grd model : shaswat utpadan

    सध्याच्या बाजारव्यवस्थेत बहुतेक कंपन्या आणि सल्लागार समस्या आल्यानंतर उपाय सुचवतात—ज्यात शेतकऱ्यांचा खर्च प्रचंड वाढतो.

परंतु GRD मॉडेलमध्ये भर दिला जातो तो:

  • समस्या का आली?

  • कोणत्या व्यवस्थापनातील त्रुटीमुळे आली?

  • पुढे ती टाळण्यासाठी कोणती प्रतिबंधात्मक पावले घ्यायची?

हा दृष्टिकोन शेतकऱ्यांचा अनावश्यक खर्च वाचवतो आणि दीर्घकालीन फायदा देतो.


ब्रँड नव्हे, तर “रुपयाचा सर्वोच्च परतावा” महत्त्वाचा

grd model : shaswat utpadan

GRD मॉडेलमध्ये प्रॉडक्ट निवडताना:

  • कंपनी MNC आहे का?

  • ब्रँड किती मोठा आहे?

याला महत्त्व नसते.

महत्त्व दिले जाते ते:

  • त्या उत्पादनाची किंमत

  • घटकांची परिणामकारकता

  • दिलेल्या रुपयावर मिळणारा सर्वोच्च उत्पादक परतावा

ही व्यावहारिक आणि आर्थिक दृष्टिकोनातून केलेली निवड आहे.


GRD मॉडेल कोणत्या पिकांवर कार्य करते?

grd model : shaswat utpadan

GRD Model हे मॉडेल विशेषतः ओपन कंडिशनमध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी विकसित करण्यात आले आहे.

खालील पिकांवर हे मॉडेल प्रभावीपणे कार्य करते:

✔ पालेभाज्या

✔ वेलवर्गीय पिके

✔ फळपिके

फुलवर्गीय पिके

❌ मात्र द्राक्ष, आंबा, नारळ आणि चिकू या पिकांवर सध्या हे मॉडेल लागू नाही.

ओपन कंडिशनमध्ये येणाऱ्या वास्तव अडचणी लक्षात घेऊनच या मॉडेलची रचना करण्यात आली आहे.

सटाणा येथे रेसिड्यू फ्री कांद्याचे यशस्वी उत्पादन – श्री. मधुकर मोरे यांची किमया | Residue Free Onion Farming in Satana

🟩 सटाणा येथे रेसिड्यू फ्री कांद्याचे यशस्वी उत्पादन – श्री. मधुकर मोरे यांनी साधली किमया

Satana yethe residue free kandyache utpadan

    नाशिक जिल्ह्यातील सटाणा तालुक्यातील मोरेनगर येथील प्रगतशील शेतकरी श्री. मधुकर मोरे यांनी तब्बल ३ हजार क्विंटल रेसिड्यू फ्री (Residue Free) कांद्याचे उत्पादन घेऊन एक अनोखी किमया साधली आहे.
    सर्वात महत्वाची बाब म्हणजे हा कांदा युरोपियन स्टँडर्डमध्ये उत्तीर्ण झाला असून आता युरोपियन देशांमध्ये एक्सपोर्ट होणार आहे.


🌾 कांदा उत्पादकांसाठी आव्हानात्मक काळात मोठे यश

    सध्या कांद्याला बाजारात कवडीमोल भाव, पावसामुळे होणारे नुकसान आणि वाढती उत्पादन खर्च यामुळे शेतकरी मोठ्या संकटात आहेत.
    अशा परिस्थितीत श्री. मोरे यांनी संपूर्ण सेंद्रिय पद्धतीने रब्बी कांदा उत्पादन घेऊन आदर्श निर्माण केला आहे.


🌱 सेंद्रिय पद्धतीने कांदा उत्पादन – दोन वर्षांची यशस्वी वाटचाल

    श्री. मोरे गेल्या दोन वर्षांपासून पूर्णतः सेंद्रिय कांदा लागवड करत आहेत.
    त्यांनी ३० एकरांवर रब्बी कांद्याची लागवड केली होती.

वापरलेली सेंद्रिय साधने:

  • शेणखत

  • निंबोळी अर्क

  • मळी

  • सेंद्रिय/जैविक बुरशीनाशके

  • सेंद्रिय कीटकनाशके

यामुळे त्यांच्या कांद्याची:
✔ साईज
✔ क्वालिटी
✔ रंग
✔ चव
सर्वच उत्तम दिसून आली.


📈 कांदा उत्पादन – १२० ते १३๐ क्विंटल प्रती एकर

Satana yethe residue free kandyache utpadan

काही ठिकाणी अवकाळी पाऊस झाल्याने ५ एकरवरील नुकसान झाले असले तरी बाकीच्या २० एकरांवर मोरे यांनी उत्कृष्ट उत्पादन मिळवले.

👉 एकरी उत्पादन : 120–130 क्विंटल
👉 एकूण उत्पादन : ३,००० क्विंटल

हे उत्पादन महाराष्ट्रातील रेसिड्यू फ्री पद्धतीतील मोठे उदाहरण ठरते.


🧪 युरोपियन स्टँडर्डमध्ये मोरे यांचा कांदा पास – BLQ रिपोर्ट मिळाला

satana yethe residue free kandyache yashaswi utpadan

हा कांदा मे महिन्यात BLC / BLQ चाचणीसाठी पाठवण्यात आला होता.
लॅब रिपोर्टनुसार हा कांदा:

✔ रेसिड्यू फ्री
✔ युरोपियन क्वालिटी
✔ एक्सपोर्ट-ग्रेड

या सर्व मापदंडांमध्ये पूर्णतः पास झाला आहे.

आता हा कांदा युरोपियन देशांना निर्यात केला जाणार आहे—जे कोणत्याही शेतकऱ्यासाठी ऐतिहासिक यशापेक्षा कमी नाही.


💬 श्री. मोरे यांचे अनुभव

शेतकरी मधुकर मोरे सांगतात:

“मागील वर्षी रासायनिक आणि सेंद्रिय खतांचा एकत्रित वापर केला होता. उत्पादन वाढले, पण क्वालिटी मिळाली नाही.
यंदा पूर्ण सेंद्रिय पद्धत अवलंबली, क्वालिटी उत्कृष्ट आली. कांदा दोन महिने चाळीत ठेवला तरी खराब झाला नाही.”

त्यांचा कांदा:

✔ आकाराने मोठा
✔ चवीला उत्तम
✔ टिकाऊ
✔ झिरो रेसिड्यू

असा झाला आहे.


🏭 एक्सपोर्टसाठी विशेष तयारी

Satana yethe residue free kandyache utpadan

  • चाळीची योग्य वेंटिलेशन

  • तापमान नियंत्रण

  • ओलावा नियंत्रण

  • क्वालिटी चेक

  • साठवण तंत्रज्ञान

यामुळे कांदा दोन महिने जरी साठवला तरी “पट्टी न सोडता” तसाच टिकून राहिला.


👨‍🏫 मार्गदर्शन लाभलेल्या संस्था व मार्गदर्शक

Satana yethe residue free kandyache utpadan

या यशामागे श्री. मोरे यांना मिळालेले मार्गदर्शन:

  • डॉ. प्रफुल्ल गाडगे सर (Biomi Director)

  • भारत सर व संपूर्ण बायोमी टीम (अहिल्यानगर)

  • मे. वाय. जी. मोरे टीम, सटाणा

त्यांच्या तांत्रिक मार्गदर्शनामुळे रेसिड्यू फ्री उत्पादनाची गुणवत्ता अधिक सुधारली.


निष्कर्ष – सेंद्रिय व रेसिड्यू फ्री कांद्याचे आदर्श उदाहरण

मोरे यांचे हे यश रेसिड्यू फ्री शेतीच्या दिशेने:

✔ प्रेरणादायी
✔ शाश्वत
✔ एक्सपोर्ट-ग्रेड
✔ उच्च-गुणवत्तेचे

असे उत्तम उदाहरण आहे.

नाशिक जिल्ह्यासाठी तसेच महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी  हे  मोठे  प्रेरणास्थान  आहे. 

© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

www.digitalkrushiyog.com

digitalkrushiyog@gmail.com

******************************************
Telegram :
******************************************
Facebook :
******************************************
Instagram : 
******************************************
YouTube :

******************************************
Quora :
******************************************
Koo :
******************************************
Pintrest:
******************************************
Share chat :
******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
******************************************
Website :

*****************************************

करवंदाच्या शेतीतून एकरी १.५ लाखांचे उत्पन्न ! Sada Karvanda: A Revolution in Sustainable Fruit Farming by Sadashiv Adkine

  करवंदाच्या शेतीतून एकरी १.५ लाखांचे उत्पन्न! कुंपणासाठी लावली झाडे अन् आता देशभर होतेय विक्री; वाचा सदाशिव अडकिणे यांची यशोगाथा. Sada Karv...