शाश्वत शेतीची नवी दिशा: GRD मॉडेल – उत्पादन आणि उत्पन्नाचा वैज्ञानिक मार्ग
GRD Model: A Scientific Integrated Approach for Sustainable Farm Productivity & Income Growth
GRD म्हणजे काय?
GRD म्हणजे गोपीनाथ रमेश दिवेकर यांच्या नावाचा शॉर्ट फॉर्म. गेल्या ११ वर्षांच्या स्वतःच्या शेतातील विविध प्रयोगांमधून विकसित झालेले हे मॉडेल शाश्वत उत्पादन आणि शाश्वत उत्पन्न या दोन्हींचा समतोल साधते.
या मॉडेलची रचना जमीन तयार करण्यापासून ते अंतिम विक्री व्यवस्थापनापर्यंत सर्व घटकांचा सखोल अभ्यास करून करण्यात आली आहे.
समस्या नाही, तर समस्येच्या मुळाशी जाण्याचा प्रयत्न
सध्याच्या बाजारव्यवस्थेत बहुतेक कंपन्या आणि सल्लागार समस्या आल्यानंतर उपाय सुचवतात—ज्यात शेतकऱ्यांचा खर्च प्रचंड वाढतो.
परंतु GRD मॉडेलमध्ये भर दिला जातो तो:
-
समस्या का आली?
-
कोणत्या व्यवस्थापनातील त्रुटीमुळे आली?
-
पुढे ती टाळण्यासाठी कोणती प्रतिबंधात्मक पावले घ्यायची?
हा दृष्टिकोन शेतकऱ्यांचा अनावश्यक खर्च वाचवतो आणि दीर्घकालीन फायदा देतो.
ब्रँड नव्हे, तर “रुपयाचा सर्वोच्च परतावा” महत्त्वाचा
GRD मॉडेलमध्ये प्रॉडक्ट निवडताना:
-
कंपनी MNC आहे का?
-
ब्रँड किती मोठा आहे?
याला महत्त्व नसते.
महत्त्व दिले जाते ते:
-
त्या उत्पादनाची किंमत
-
घटकांची परिणामकारकता
-
दिलेल्या रुपयावर मिळणारा सर्वोच्च उत्पादक परतावा
ही व्यावहारिक आणि आर्थिक दृष्टिकोनातून केलेली निवड आहे.
GRD मॉडेल कोणत्या पिकांवर कार्य करते?
GRD Model हे मॉडेल विशेषतः ओपन कंडिशनमध्ये घेतल्या जाणाऱ्या पिकांसाठी विकसित करण्यात आले आहे.
खालील पिकांवर हे मॉडेल प्रभावीपणे कार्य करते:
✔ पालेभाज्या
✔ वेलवर्गीय पिके
✔ फळपिके
✔ फुलवर्गीय पिके
❌ मात्र द्राक्ष, आंबा, नारळ आणि चिकू या पिकांवर सध्या हे मॉडेल लागू नाही.
ओपन कंडिशनमध्ये येणाऱ्या वास्तव अडचणी लक्षात घेऊनच या मॉडेलची रचना करण्यात आली आहे.
एकात्मिक व्यवस्थापन: संतुलित वापराची ताकद
GRD मॉडेलमध्ये खालील घटकांचा संतुलित आणि संयुक्तिक वापर केला जातो:
-
सेंद्रिय घटक
-
जैविक उपाय
-
रासायनिक साधने
-
IPM (Integrated Pest Management) साधने
-
स्टिकी ट्रॅप
-
कामगंध सापळे
-
यामुळे कीड-रोग नियंत्रण एकात्मिक पद्धतीने होते आणि नुकसान टाळता येते.
मातीचे आरोग्य – उत्पादनाचा पाया
या मॉडेलचा सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे:
उत्पादन वाढवताना मातीला दम न देता सर्वोच्च उत्पादन घेणे.
खते देताना फोकस असतो:
-
“जमिनीला किती दिले?” यावर नव्हे
-
तर “झाडाने किती उचलले?” यावर
तात्पुरता फायदा नव्हे, तर प्रतिकारक्षमता वाढ
बाजारात अनेक संजीवके तात्पुरता उत्पादन वाढ देतात.
परंतु GRD मॉडेलमध्ये वापरली जाणारी संजीवके:
-
मुळांची प्रतिकारक्षमता वाढवतात
-
पानांची रोगप्रतिकार शक्ती सुधारतात
-
दीर्घकालीन शाश्वत वाढ साधतात
योग्य व्हरायटी + योग्य अंतर + योग्य पाणी व्यवस्थापन
GRD मॉडेल स्पष्टपणे सांगते:
उत्पादन फक्त खत व औषधाने वाढत नाही.
तर खालील घटक अत्यंत महत्त्वाचे आहेत:
-
योग्य जातीची निवड
-
योग्य अंतरावर लागवड
-
उत्कृष्ट ड्रिप व मल्चिंग
-
पाणी व्यवस्थापन
-
संसाधनांचा कार्यक्षम वापर
शास्त्रीय पार्श्वभूमीचा मजबूत पाया
एमएससी अॅग्री शिक्षण आणि ७ वर्षांचा MNC कंपन्यांमधील अनुभव यामुळे:
-
उत्पादनातील घटकांचे विश्लेषण
-
किंमत-फायदा तुलना
-
कीटकनाशकांतील क्रॉस रेसिस्टन्सची समज
-
उच्च जोखमीचे मॉलिक्युल्स गरजेपुरते वापरणे
यावर आधारित निर्णय घेतले जातात.
अंतिम उद्दिष्ट: उत्पादन + दर्जा + बाजारभाव
GRD मॉडेलमध्ये अंतिम लक्ष असते:
-
वाढीव उत्पादन
-
उत्कृष्ट दर्जा
-
बाजारात सर्वोत्तम दर
जेव्हा शेतकरी उत्पादन बाजारात घेऊन जातो आणि त्या दिवशीचा सर्वोच्च दर मिळवतो, तेव्हा:
-
वाढीव उत्पादन
-
वाढलेला बाजारभाव
सोशल माध्यमांवरील प्रामाणिकपणा
GRD मॉडेल अंतर्गत शेअर केलेल्या पोस्ट्स:
-
प्रसिद्धीसाठी नव्हे
-
तर खऱ्या फायद्यासाठी
-
प्रत्यक्ष अनुभवावर आधारित
शेतकऱ्यांच्या हितासाठी माहिती देण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न आहे.
निष्कर्ष
GRD मॉडेल हे केवळ शेती व्यवस्थापनाचे तंत्र नाही, तर एक संपूर्ण विचारधारा आहे—
आजच्या बदलत्या शेती व्यवस्थेत, जिथे खर्च वाढतो आहे पण नफा स्थिर आहे, तिथे GRD मॉडेल शेतकऱ्यांना उत्पादन आणि उत्पन्न या दोन्हींचा संतुलित मार्ग दाखवते.
अधिक माहितीसाठी Gopinath Ramesh Divekar, Ap Warwand Taluka Daund, Dist pune _ 412215
फेसबुक पेज लिंक: https://www.facebook.com/share/187iPw2CVx/
Facebook link :
https://www.facebook.com/share/1KqnxHGMcd/
Branch 1:
Krushishakti Hitech Agro Consultancy Naarayangaon (नारायणगाव)
Branch 2
Krushishakti Agro services and Consultancy Warwand (वरवंड)
Mobile no-9922479006, 7666139796
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा