अजिंक्य योद्धा, धर्मरक्षक: धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज जयंती विशेष
Chhatrapati Sambhaji Maharaj Jayanti: Remembering the Unbeaten Lion of Swarajya
"जळला तरी चंदन आपला सुगंध सोडत नाही, आणि कटला तरी संभाजी आपला धर्म सोडत नाही!"
अखंड हिंदुस्थानचे आराध्य दैवत, स्वराज्यरक्षक आणि ज्यांच्या नावाच्या ललकारीने आजही अंगावर शहारे येतात, अशा धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज यांची आज जयंती. १४ मे १६५७ रोजी पुरंदर किल्ल्यावर स्वराज्याचा हा 'छावा' जन्मला. छत्रपती शिवाजी महाराज आणि महाराणी सईबाईंचे हे थोरले पुत्र, ज्यांनी आपल्या अल्पशा आयुष्यात पराक्रमाची अशी शिखरे सर केली की शत्रूही त्यांच्या नावाने थरथर कापायचा.
१. अद्वितीय बुद्धिमत्ता आणि युद्धकौशल्य
शंभूराजे केवळ तलवारीचे धनी नव्हते, तर ते अष्टपैलू पंडित होते. वयाच्या १४ व्या वर्षी त्यांनी 'बुधभूषण' सारखा संस्कृत ग्रंथ लिहिला. त्यांनी आपल्या ९ वर्षांच्या कार्यकाळात सुमारे १२० युद्धे लढली आणि विशेष म्हणजे, एकही युद्ध ते हरले नाहीत. मुघल, पोर्तुगीज, सिद्दी आणि इंग्रज या सर्वांना त्यांनी आपल्या गनिमी काव्याने जेरीस आणले होते.
२. स्वराज्याची अभेद्य भिंत
शिवाजी महाराजांच्या निधनानंतर औरंगजेब संपूर्ण हिंदुस्थान जिंकण्याच्या जिद्दीने दख्खनमध्ये उतरला होता. त्याला वाटले होते की संभाजी महाराजांना हरवणे सोपे आहे. पण शंभूराजांनी तब्बल ९ वर्षे औरंगजेबाला महाराष्ट्राच्या मातीत गाडून ठेवले. त्यांच्यामुळेच मुघलांचे दक्षिण दिग्विजयाचे स्वप्न धुळीस मिळाले.
३. बलिदानाची पराकाष्ठा
छत्रपती संभाजी महाराजांचे बलिदान हे जगाच्या इतिहासातील सर्वात भीषण पण तितकेच अभिमानास्पद बलिदान आहे. औरंगजेबाने त्यांना धर्मांतर करण्यासाठी आणि स्वराज्याची माहिती देण्यासाठी अनन्वित छळ केला. डोळे काढले, जीभ कापली, कातडी सोलली... पण शंभूराजे डगमगले नाहीत. 'स्वराज्य' आणि 'स्वधर्म' यासाठी त्यांनी हसत हसत मृत्यूला कवटाळले.
"मृत्यू समोर उभा असतानाही ज्याची नजर झुकली नाही,
अशा वाघाच्या काळजाच्या शंभूराजांना मानाचा मुजरा!"
"मृत्यू समोर उभा असतानाही ज्याची नजर झुकली नाही,
अशा वाघाच्या काळजाच्या शंभूराजांना मानाचा मुजरा!"
निष्कर्ष
आजच्या तरुण पिढीला छत्रपती संभाजी महाराजांचा इतिहास केवळ माहिती असणे पुरेसे नाही, तर तो आचरणात आणणे गरजेचे आहे. त्यांचे धैर्य, त्यांची निष्ठा आणि त्यांचा स्वाभिमान आजही आपल्याला प्रत्येक संकटात लढण्याची प्रेरणा देतो.
धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज जयंतीच्या सर्व शिवभक्तांना हार्दिक शुभेच्छा!
जय जिजाऊ! जय शिवराय! जय शंभूदेव!
शंभूराजे...
Shambhuraje
शंभूराजे...
पहिले बुलेटप्रूफ जॅकेट केले तयार,
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
