एक परिचारिका
A Nurse
ती म्हणजे—एक परिचारिका.
पांढरा शुभ्र पोशाख, गळ्यात ओळखपत्र, हातात रुग्णांची नोंद आणि मनात सेवाभाव... तिच्या व्यक्तिमत्त्वाची हीच खरी ओळख.
डॉक्टर उपचार करतात, औषधे आजाराशी लढतात; पण रुग्णाच्या प्रत्येक क्षणाची सोबत करणारी व्यक्ती म्हणजे परिचारिका. रुग्णाला औषधाची वेळ सांगण्यापासून ते त्याच्या वेदना समजून घेण्यापर्यंत, त्याला धीर देण्यापासून ते त्याच्या कुटुंबीयांना आश्वस्त करण्यापर्यंत तिची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असते.
रुग्णालयात दाखल झालेला रुग्ण अनेकदा घाबरलेला असतो. आजाराची चिंता, उपचारांची भीती आणि भविष्याची अनिश्चितता त्याच्या मनात असते. अशा वेळी परिचारिकेचे दोन प्रेमळ शब्दही त्याला मोठा आधार देतात.
“काळजी करू नका, सगळं ठीक होईल...”
हे साधं वाक्य रुग्णाच्या मनात आशेचा किरण निर्माण करू शकतं.
परिचारिकेची ड्युटी म्हणजे केवळ काही तासांची नोकरी नसते. ती अनेकदा रात्रंदिवस रुग्णांच्या सेवेत व्यस्त असते. रात्रीच्या शांततेत एखादा रुग्ण अस्वस्थ झाला तर ती तत्काळ त्याच्याजवळ पोहोचते. एखाद्या आईच्या डोळ्यातील अश्रू पाहून तिचं मनही हेलावून जातं. एखादा रुग्ण बरा होऊन घरी जाताना तिच्या चेहऱ्यावरही समाधान दिसतं.
कितीतरी रुग्ण तिच्यासाठी अनोळखी असतात; पण त्यांची सेवा करताना ती त्यांना आपलंसं करते.
हीच तर तिच्या कामाची खरी सुंदरता आहे.
कधी कधी तिच्या स्वतःच्या आयुष्यातही समस्या असतात. घरची चिंता असते, मुलांची आठवण असते, स्वतःचा थकवा असतो. तरीही रुग्णासमोर उभं राहिल्यावर ती स्वतःच्या भावना बाजूला ठेवते आणि कर्तव्याला प्राधान्य देते.
परिचारिका ही केवळ रुग्णालयातील कर्मचारी नाही. ती सेवेचे, माणुसकीचे आणि समर्पणाचे प्रतीक आहे.
जन्माच्या वेळी आई आणि बाळाची काळजी घेणारी परिचारिका असते. आजारपणात रुग्णाच्या शेजारी उभी राहणारी परिचारिका असते. वृद्धांच्या वेदना समजून घेणारी परिचारिका असते. कधी मृत्यूच्या छायेत असलेल्या रुग्णाच्या शेवटच्या क्षणांचीही ती साक्षीदार असते.
म्हणूनच तिचं काम केवळ शरीराची सेवा करण्यापुरतं मर्यादित नाही. ती अनेकदा मनाचीही सेवा करते.
तिच्या हातातील औषधांपेक्षा तिच्या शब्दांतील आधार महत्त्वाचा ठरतो. तिच्या चेहऱ्यावरील विश्वास रुग्णाला जगण्याची नवी उमेद देतो.
आज आपण डॉक्टरांचे कौतुक करतो, आधुनिक वैद्यकीय तंत्रज्ञानाचे कौतुक करतो; पण त्या संपूर्ण आरोग्यव्यवस्थेच्या केंद्रस्थानी शांतपणे काम करणाऱ्या परिचारिकेचे योगदानही तितकेच मोलाचे आहे.
तिच्या सेवेला मोठ्या प्रसिद्धीची गरज नसते.
एक परिचारिका म्हणजे...
तिच्या सेवेला सलाम!
रुग्णालयाच्या त्या कॉरिडॉरमधून ती पुन्हा एकदा पुढे जाते. कदाचित पुढचा रुग्ण तिची वाट पाहत असतो. चेहऱ्यावर तेच आश्वासक हास्य आणि मनात तोच सेवाभाव...
