🌾 अन्नप्रक्रिया उद्योगातून स्वयंरोजगाराची संधीAnnaprakriya Udyogatun Swayamrojgarachi Sandhi
भारत हा कृषिप्रधान देश आहे. मात्र पारंपरिक शेतीमुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनाला अपेक्षित दर मिळत नाही. या समस्येवर प्रभावी उपाय म्हणून अन्नप्रक्रिया उद्योग पुढे येत आहे. फळे व भाज्यांवर प्रक्रिया करून विविध टिकाऊ व मूल्यवर्धित उत्पादने तयार करता येतात, ज्यांना देश-विदेशात मोठी मागणी आहे.
कांद्यापासून पेस्ट, पावडर, तेल; टोमॅटो व फळांपासून जॅम, जेली, केचप, टूटी-फ्रुटी, लोणचे, मार्मालेड, केक, चॉकलेट यांसारखी उत्पादने तयार करून स्वयंरोजगार व रोजगारनिर्मिती शक्य होते. शासनाची धोरणेही अन्नप्रक्रिया उद्योगाला पूरक आहेत.
भारत हा कृषिप्रधान देश आहे. मात्र पारंपरिक शेतीमुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनाला अपेक्षित दर मिळत नाही. या समस्येवर प्रभावी उपाय म्हणून अन्नप्रक्रिया उद्योग पुढे येत आहे. फळे व भाज्यांवर प्रक्रिया करून विविध टिकाऊ व मूल्यवर्धित उत्पादने तयार करता येतात, ज्यांना देश-विदेशात मोठी मागणी आहे.
कांद्यापासून पेस्ट, पावडर, तेल; टोमॅटो व फळांपासून जॅम, जेली, केचप, टूटी-फ्रुटी, लोणचे, मार्मालेड, केक, चॉकलेट यांसारखी उत्पादने तयार करून स्वयंरोजगार व रोजगारनिर्मिती शक्य होते. शासनाची धोरणेही अन्नप्रक्रिया उद्योगाला पूरक आहेत.
🌶️ मिरची प्रक्रिया (Chilli Processing)
मिरची ही नाशवंत भाजी असून साठवणीत २० ते ४०% नुकसान होते. प्रक्रिया करून टिकाऊ उपपदार्थ तयार केल्यास हे नुकसान टाळता येते व निर्यातीतून परकीय चलन मिळते.
मिरची ही नाशवंत भाजी असून साठवणीत २० ते ४०% नुकसान होते. प्रक्रिया करून टिकाऊ उपपदार्थ तयार केल्यास हे नुकसान टाळता येते व निर्यातीतून परकीय चलन मिळते.
1️⃣ ओलियोरेझीन निर्मिती
मिरची पावडरपासून योग्य विलायक (असेटोन, इथेनॉल, EDC) वापरून ओलियोरेझीन तयार केले जाते. हळद, आले, मिरी यांच्यापासूनही ओलियोरेझीन बनवता येते. अत्यंत तिखट मिरचीपासून अधिक दर्जेदार ओलियोरेझीन मिळते.
मिरची पावडरपासून योग्य विलायक (असेटोन, इथेनॉल, EDC) वापरून ओलियोरेझीन तयार केले जाते. हळद, आले, मिरी यांच्यापासूनही ओलियोरेझीन बनवता येते. अत्यंत तिखट मिरचीपासून अधिक दर्जेदार ओलियोरेझीन मिळते.
2️⃣ वाळलेल्या लाल मिरचीपासून चिली सॉस
-
सॉस प्रकार १ : भाजलेल्या व उकडलेल्या मिरच्यांची पेस्ट
-
सॉस प्रकार २ : पीठ, तेल, मिरची पावडर व मसाल्यांसह
-
सॉस प्रकार ३ : उकडलेल्या मिरच्यांच्या गरापासून तयार पेस्ट
-
सॉस प्रकार १ : भाजलेल्या व उकडलेल्या मिरच्यांची पेस्ट
-
सॉस प्रकार २ : पीठ, तेल, मिरची पावडर व मसाल्यांसह
-
सॉस प्रकार ३ : उकडलेल्या मिरच्यांच्या गरापासून तयार पेस्ट
3️⃣ ताज्या लाल मिरचीचा चिली सॉस
ताज्या मिरच्यांपासून मीठ, लसूण, कांदा, लोणी/तूप वापरून तयार होणारा सॉस बाजारात मोठ्या प्रमाणात विक्रीयोग्य आहे.
ताज्या मिरच्यांपासून मीठ, लसूण, कांदा, लोणी/तूप वापरून तयार होणारा सॉस बाजारात मोठ्या प्रमाणात विक्रीयोग्य आहे.
4️⃣ ताज्या हिरव्या मिरचीचा चिली सॉस
हिरवी मिरची, टोमॅटो व मीठ वापरून तयार होणारा हा सॉस ४–५ दिवस रेफ्रिजरेटरमध्ये टिकतो.
हिरवी मिरची, टोमॅटो व मीठ वापरून तयार होणारा हा सॉस ४–५ दिवस रेफ्रिजरेटरमध्ये टिकतो.
5️⃣ मिरचीचे लोणचे
-
व्हिनेगर लोणचे
-
तेलाचे लोणचे
-
मिठाचे लोणचे
भारतात प्रामुख्याने मोहरी/तिळाचे तेल वापरून लोणची तयार केली जातात, जी दीर्घकाळ टिकतात.
-
व्हिनेगर लोणचे
-
तेलाचे लोणचे
-
मिठाचे लोणचे
भारतात प्रामुख्याने मोहरी/तिळाचे तेल वापरून लोणची तयार केली जातात, जी दीर्घकाळ टिकतात.
6️⃣ मिरची सांडगे
भरलेल्या मिरच्यांपासून उन्हात वाळवून तयार केलेले सांडगे हे घरगुती तसेच व्यावसायिक उत्पादन म्हणून लोकप्रिय आहेत.
भरलेल्या मिरच्यांपासून उन्हात वाळवून तयार केलेले सांडगे हे घरगुती तसेच व्यावसायिक उत्पादन म्हणून लोकप्रिय आहेत.
🫑 सिमला मिरची प्रक्रिया (Capsicum Processing)
सिमला मिरची (ढोबळी मिरची) ला बाजारात मोठी मागणी आहे. हिरवी, लाल, पिवळी व जांभळी सिमला मिरची प्रक्रिया उद्योगासाठी उपयुक्त आहे.
सिमला मिरची (ढोबळी मिरची) ला बाजारात मोठी मागणी आहे. हिरवी, लाल, पिवळी व जांभळी सिमला मिरची प्रक्रिया उद्योगासाठी उपयुक्त आहे.
1️⃣ पीठ पेरून भाजी
2️⃣ मसाला पेरून भाजी
3️⃣ रस भाजी
4️⃣ सिमला मिरची भरून भाजी
ही उत्पादने रेडी-टू-ईट / रेडी-टू-कूक स्वरूपात विक्रीस मोठी संधी देतात.
ही उत्पादने रेडी-टू-ईट / रेडी-टू-कूक स्वरूपात विक्रीस मोठी संधी देतात.
💼 स्वयंरोजगार व उत्पन्नाची संधी
मिरची व सिमला मिरची प्रक्रिया उद्योगातून
-
उत्पादन खर्च कमी
-
मूल्यवर्धन जास्त
-
स्थानिक व निर्यात बाजार उपलब्ध
-
युवक व शेतकऱ्यांसाठी रोजगारनिर्मिती
अशी शाश्वत व फायदेशीर व्यवसाय संधी निर्माण होते.
✍️ © दीपक केदू अहिरे📍 नाशिक
उत्पादन खर्च कमी
मूल्यवर्धन जास्त
स्थानिक व निर्यात बाजार उपलब्ध
युवक व शेतकऱ्यांसाठी रोजगारनिर्मिती
deepakahire1973@gmail.com
******************************************Telegram :******************************************Facebook :************************************************************************************YouTube :
******************************************Quora :******************************************Koo :******************************************************************************************************************************Twitter :@DeepakA86854129******************************************Website :
******************************************
