name='viewport'/> link rel=“canonical”href=“https://ahiredeepak.blogspot.com/” /> स्व-काव्यांकुर (Swa-Kavyankur)

गावातच सुरू करा स्वतःचा व्यवसाय! नाबार्डची नवीन 'ग्रामोद्यम' योजना | NABARD Gramodyam Scheme for Rural Youth

 


ग्रामीण तरुणांसाठी सुवर्णसंधी! नाबार्डने सुरू केला 'ग्रामोद्यम' कार्यक्रम; आता गावातच उभारता येणार स्वतःचा व्यवसाय

NABARD Gramodyam Scheme for Rural Youth


Gramodyam yojna


​ आपल्या देशातील ग्रामीण भागात अशा तरुणांची अजिबात कमतरता नाही, ज्यांच्याकडे नवनवीन बिझनेस आयडिया आहेत आणि काहीतरी वेगळं करून दाखवण्याची जिद्द आहे. पण बऱ्याचदा योग्य प्रशिक्षण, मार्गदर्शन आणि आर्थिक पाठबळ न मिळाल्यामुळे त्यांचे हे स्वप्न अपूर्णच राहते. गावातील याच गुणवान तरुणांना उद्योजक बनवण्यासाठी आणि ग्रामीण भागात रोजगाराच्या नवीन संधी निर्माण करण्यासाठी नाबार्ड (NABARD) ने एक मोठी आणि महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे.

​ नाबार्डने आपल्या ४५ व्या स्थापना दिनाचे औचित्य साधून 'ग्रामोद्यम' (Gramodyam) नावाचा एक विशेष उद्यमिता विकासकार्यक्रम(Entrepreneurship Development Programme) सुरू केला आहे. नाबार्डचे अध्यक्ष शाजी के.व्ही. यांच्या हस्ते या कार्यक्रमाचा शुभारंभ करण्यात आला.

🤝 कोणाच्या सहकार्याने चालणार हा प्रकल्प?

​    हा कार्यक्रम कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाच्या (MSDE) अंतर्गत राष्ट्रीय कौशल्य विकास महामंडळ (NSDC) च्या सहकार्याने राबवला जाणार आहे. तसेच, याच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीची जबाबदारी 'इन्स्टिट्यूट फॉर इंडस्ट्रियल डेव्हलपमेंट' (Institute for Industrial Development) कडे सोपवण्यात आली आहे.

​   या मोहिमेचा मुख्य उद्देश ग्रामीण भागातील गरजू व इच्छुक तरुणांचा शोध घेऊन, त्यांना उद्योगांच्या गरजेनुसार कौशल्य आणि प्रशिक्षण देणे हा आहे, जेणेकरून त्यांच्या बिझनेस आयडिया प्रत्यक्ष यशस्वी व्यवसायात बदलू शकतील.

📈 पहिल्या टप्प्यात ४,००० उद्योजक तयार करण्याचे लक्ष्य

'ग्रामोद्यम' कार्यक्रमाची रचना 'डिजिटल-फर्स्ट हायब्रिड मॉडेल' (Digital-First Hybrid Model) वर आधारित आहे. याचा अर्थ असा की, देशातील सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील तरुणांपर्यंत तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून याची पोहोच असेल.

​पुढील तीन वर्षांत या पायलट प्रोजेक्ट (प्रायोगिक तत्त्वावर) अंतर्गत सुमारे ४,००० ग्रामीण उद्योजक तयार करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. पारदर्शकता टिकवून ठेवण्यासाठी सर्व लाभार्थ्यांचे NSDC च्या माध्यमातून ई-केवायसी (e-KYC) व्हेरिफिकेशन केले जाईल.

💡 'ग्रामोद्यम' अंतर्गत तरुणांना काय मदत मिळणार?

हा कार्यक्रम तरुणांना केवळ प्रशिक्षण देऊन सोडणार नाही, तर व्यवसाय पूर्णपणे उभा राहीपर्यंत प्रत्येक टप्प्यावर मदत करणार आहे:

  • व्यवसाय निवड आणि प्लॅनिंग: योग्य बिझनेस आयडिया निवडण्यापासून ते त्याचा संपूर्ण बिझनेस प्लॅन (Project Report) तयार करेपर्यंत तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन मिळेल.
  • कौशल्याधारित प्रशिक्षण: उद्योगाशी संबंधित तांत्रिक कौशल्ये आणि बिझनेस मॅनेजमेंटचे (व्यवसाय व्यवस्थापन) प्रशिक्षण दिले जाईल.
  • बँक कर्जासाठी मदत: व्यवसाय सुरू करण्यासाठी लागणाऱ्या पैशांची चिंता मिटवण्यासाठी नाबार्ड पुरस्कृत प्रादेशिक ग्रामीण बँका (RRBs) आणि इतर वित्तीय संस्थांकडून कर्ज मिळवून देण्यासाठी मदत केली जाईल.
  • सरकारी योजनांची माहिती: केंद्र आणि राज्य सरकारच्या विविध उद्योग योजना आणि सबसिडी (अनुदान) यांची माहिती एकाच ठिकाणी मिळेल.
  • मार्केटिंग आणि बाजारपेठ: उत्पाद तयार झाल्यानंतर त्याला योग्य बाजारपेठ (Market Linkage) कशी मिळवून द्यायची, याचेही मार्गदर्शन केले जाईल.

🚀 नोंदणी कशी होणार?

​  डिजिटल प्लॅटफॉर्म, सोशल मीडिया आणि थेट ग्रामीण भागातील जनजागृती मोहिमेद्वारे इच्छुक तरुणांची नोंदणी केली जाईल. त्यानंतर सायकोमेट्रिक असेसमेंट (Psychometric Assessment) आणि काउन्सिलिंगच्या माध्यमातून योग्य उमेदवारांची निवड करून त्यांना हे मोफत प्रशिक्षण दिले जाईल. या संपूर्ण प्रवासावर NSDC च्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मवरून 'रियल-टाइम' लक्ष ठेवले जाईल.

🎯 ब्लॉगचा टेक-अवे (निष्कर्ष)

​  शहरांकडे होणारे स्थलांतर थांबवण्यासाठी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळकट करण्यासाठी नाबार्डचा 'ग्रामोद्यम' हा उपक्रम अत्यंत गेम-चेंजर ठरू शकतो. जर तुमच्याकडेही एखादी बिझनेस आयडिया असेल आणि तुम्हाला स्वतःचा मालक व्हायचं असेल, तर नाबार्डच्या या सुवर्णसंधीचा नक्की लाभ घ्या!

© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

******************************************
******************************************
******************************************
******************************************

******************************************
******************************************
Koo :
******************************************
******************************************
******************************************
@DeepakA86854129
******************************************

******************************************


विधवा शेतकरी भगिनींना हक्काचा आधार! 'राहा लालसरे फाउंडेशन'कडून देवगाव व डोंगरगाव येथे मोफत मशागत, बियाणे आणि खतांची मदत / A Helping Hand for Widow Women Farmers: 'Raha Lalsare Foundation' Provides Free Ploughing, Seeds, and Fertilizer Support in Niphad

 


सामाजिक बांधिलकीची अनोखी कृती : संकटसमयी विधवा शेतकरी भगिनींच्या पाठीशी उभे राहिले 'राहा लालसरे फाउंडेशन'
A Helping Hand for Widow Women Farmers: 'Raha Lalsare Foundation' Provides Free Ploughing, Seeds, and Fertilizer Support in Niphad

Raha lalsare foundation madat

  संकटाच्या काळात मिळालेला एक छोटासा आधारही माणसाला नवसंजीवनी देऊन जातो. याचीच प्रचिती नुकतीच निफाड तालुक्यातील देवगाव आणि डोंगरगाव येथे आली आहे. राज्याचे उपमुख्यमंत्री शिंदे यांचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी नितीन लालसरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली **'राहा लालसरे फाउंडेशन'**ने एक अत्यंत कौतुकास्पद आणि संवेदनशील उपक्रम राबवला आहे. तालुक्यातील दोन गरजूं विधवा शेतकरी महिलांना शेतीकामासाठी थेट बांधावर जाऊन संपूर्ण मोफत मदत उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.

संकटाच्या काळात मदतीचा भक्कम हात

​   देवगाव येथील शेतकरी कै. महेश साबळे यांचे ट्रॅक्टर अपघातात अकाली निधन झाल्याने, त्यांच्या पत्नी सविता साबळे यांच्यावर संपूर्ण कुटुंबाची आणि शेतीची जबाबदारी आली. दुसरीकडे, डोंगरगाव येथील कै. सोमनाथ नागरे यांच्या निधनानंतर त्यांच्या पत्नी सोनाली नागरे यादेखील आर्थिक आणि मानसिक संकटाचा सामना करत आहेत.

​   या दोन्ही कुटुंबांची परिस्थिती लक्षात घेऊन राहा लालसरे फाउंडेशनने पुढाकार घेतला. केवळ कोरडी सहानुभूती न दाखवता प्रत्यक्ष कृती करत या दोन्ही कुटुंबांना चालू हंगामासाठी आवश्यक ती सर्व मदत देण्याचे निश्चित केले.

मिळालेली मदत व कार्यक्षेत्र:

  • देवगाव (साबळे कुटुंब): सविता साबळे यांच्या मालकीच्या ३ एकर शेतीची संपूर्ण नांगरणी, मशागत आणि पेरणी फाउंडेशनतर्फे करून देण्यात आली.
  • डोंगरगाव (नागरे कुटुंब): सोनाली नागरे यांच्या शेतीसाठी मोफत नांगरणी, मशागत, पेरणी, दर्जेदार बियाणे आणि रासायनिक खतांची संपूर्ण व्यवस्था करण्यात आली.
  • "केवळ आर्थिक मदत नव्हे, तर आत्मविश्वासाची पेरणी!"

    ​साधारणपणे संकटात सापडलेल्या कुटुंबांना केवळ आर्थिक स्वरूपात मदत केली जाते. परंतु, राहा लालसरे फाउंडेशनने थेट शेतीची संपूर्ण जबाबदारी उचलत या संकटग्रस्त कुटुंबांना शेतीत पुन्हा उभे राहण्याचा मोठा आत्मविश्वास दिला आहे. यामुळे दोन्ही कुटुंबांचा खर्च तर वाचलाच, शिवाय वेळेत पेरणी पूर्ण झाल्याने त्यांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.

    मान्यवरांची उपस्थिती

    ​या स्तुत्य उपक्रमाच्या प्रसंगी गावातील अनेक प्रतिष्ठीत नागरिक आणि पदाधिकारी उपस्थित होते. यामध्ये संपत नागरे, रवींद्र शिंदे, निलेश सालकाडे, सुनील आव्हाड, दत्तू आव्हाड, कोथमिरे सर, तसेच ग्रामसेवक रणजीत निकम आदींचा समावेश होता.

    ​ राहा लालसरे फाउंडेशनने दाखवलेल्या या सामाजिक बांधिलकीचे आणि संवेदनशीलतेचे संपूर्ण निफाड परिसरातून आणि सोशल मीडियावर प्रचंड कौतुक होत आहे. संकटात सापडलेल्या शेतकरी भगिनींच्या चेहऱ्यावर उमटलेले समाधान हेच या उपक्रमाचे खरे यश आहे.

© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

******************************************
******************************************
******************************************
******************************************

******************************************
******************************************
Koo :
******************************************
******************************************
******************************************
@DeepakA86854129
******************************************

******************************************

पावसाच्या खंडात सोयाबीन उत्पादकांनी घाबरू नये; कृषी संशोधन केंद्राचा महत्त्वाचा सल्ला | 25 जुलैनंतर कोणते पर्यायी पीक घ्यावे? | Soybean Farmers Should Not Panic During Dry Spell: Agricultural Research Center Advisory | Alternative Crops After July 25

 


पावसाच्या खंडात सोयाबीन उत्पादकांनी घाबरू नये; कृषी संशोधन केंद्राचा महत्त्वाचा सल्ला

Soybean Farmers Should Not Panic During Dry Spell: Agricultural Research Center Advisory | Alternative Crops After July 25


Soyabean pik salla


   अमरावती जिल्ह्यासह राज्यातील अनेक भागांमध्ये जून अखेरीस पेरणी झालेल्या सोयाबीन पिकाला सध्या 12 ते 15 दिवसांचा कालावधी झाला आहे. मात्र, गेल्या 5 ते 6 दिवसांपासून पावसाने ओढ दिल्यामुळे अनेक शेतकरी चिंतेत आहेत. या पार्श्वभूमीवर डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या अमरावती प्रादेशिक संशोधन केंद्राने शेतकऱ्यांना घाबरून न जाता योग्य व्यवस्थापन करण्याचे आवाहन केले आहे.

पावसाचा अल्प खंड असल्यास महागड्या फवारण्या करू नका

  तज्ज्ञांच्या मते, 3 ते 4 दिवसांचा पावसाचा खंड पडल्यास कोणत्याही प्रकारचे टॉनिक किंवा 19:19:19 खताची फवारणी करण्याची आवश्यकता नाही. अशा वेळी अनावश्यक खर्च टाळणे गरजेचे आहे.


जमिनीतील ओलावा टिकवण्यासाठी काय करावे?

जर जमीन वाफशावर असेल तर खालील उपाय करावेत:

  • उथळ डवरणी व कोळपणी करावी.
  • जमिनीवरील पापुद्रा फोडून तणांचे नियंत्रण करावे.
  • जमिनीतील ओलावा जास्त काळ टिकवून ठेवावा.
  • मुळांची वाढ चांगली होण्यासाठी जमिनीची हवा खेळती राहील याची काळजी घ्यावी.

संरक्षित सिंचन उपलब्ध असल्यास

   जर शेतात संरक्षित सिंचनाची सुविधा असेल आणि रोपे दुपारी कोमेजू लागली असतील, तर:

  • हलक्या प्रमाणात स्प्रिंकलरद्वारे सिंचन करावे.
  • जास्त पाणी देणे टाळावे.

पाण्याचा ताण 7 ते 10 दिवसांपेक्षा जास्त झाल्यास

जर पावसाचा खंड वाढून 7 ते 10 दिवसांपेक्षा अधिक काळ झाला तर:

  • 1% पोटॅशियम नायट्रेट फवारणी करावी किंवा
  • 19:19:19 विद्राव्य खताची सकाळी किंवा संध्याकाळी फवारणी करावी.

महत्त्वाची सूचना: तीव्र उष्णता आणि जास्त पाण्याचा ताण असताना तणनाशकांची फवारणी करू नये.


अद्याप पेरणी झाली नसेल तर...

ज्या भागात अत्यल्प पावसामुळे अद्याप सोयाबीन पेरणी झालेली नाही, तेथे 23 जुलैपर्यंत पेरणी करता येऊ शकते. मात्र, उशिरा पेरणीमुळे उत्पादनात 15 ते 20 टक्क्यांपर्यंत घट होण्याची शक्यता आहे.

लवकर येणारे सोयाबीन वाण

उशिरा पेरणीसाठी खालील वाणांची निवड करावी.

  • JS 20-34
  • JS 95-60
  • PDKV अंबा
  • MAUS 725

पेरणी करताना घ्यावयाची काळजी

  • दोन ओळींमध्ये 30 सें.मी. अंतर ठेवावे.
  • हेक्टरी योग्य रोपसंख्या राखण्यासाठी बियाण्याचा दर वाढवावा.
  • बीबीएफ (BBF) किंवा पट्टा पद्धतीने पेरणी करावी.
  • सोयाबीनमध्ये तूर आंतरपीक घेतल्यास अधिक फायदा होऊ शकतो.

25 जुलैनंतर सोयाबीनची पेरणी टाळा

जर 25 जुलैपर्यंत सोयाबीन पेरणी शक्य झाली नाही, तर कृषी तज्ज्ञांनी सोयाबीनऐवजी पर्यायी पिकांची निवड करण्याचा सल्ला दिला आहे.

पर्यायी पिके

  • 🌻 सूर्यफूल
  • 🌽 मका

ही पिके उशिरा पेरणीसाठी अधिक योग्य ठरू शकतात आणि आर्थिक जोखीमही कमी होऊ शकते.


निष्कर्ष

  पावसातील काही दिवसांच्या खंडामुळे घाबरून जाऊन महागड्या फवारण्या करण्याऐवजी जमिनीतील ओलावा टिकवणे, योग्य मशागत करणे आणि कृषी विद्यापीठाच्या शिफारशींचे पालन करणे अधिक फायदेशीर ठरेल. परिस्थितीनुसार योग्य निर्णय घेतल्यास उत्पादनातील नुकसान कमी करता येते आणि खर्चावरही नियंत्रण ठेवता येते.

सल्ला: आपल्या परिसरातील कृषी अधिकारी किंवा कृषी विज्ञान केंद्राशी संपर्क साधून स्थानिक परिस्थितीनुसार मार्गदर्शन घ्या.


            © दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

******************************************
******************************************
******************************************
******************************************

******************************************
******************************************
Koo :
******************************************
******************************************
******************************************
@DeepakA86854129
******************************************

******************************************

नकाशात रस्ता आहे, पण प्रत्यक्ष जागेवर नाही? कायदेशीर मार्गाने रस्ता कसा मिळवाल? | Road Exists on Revenue Map but Not on Ground? Legal Remedies for Farmers

 


नकाशात रस्ता आहे, पण प्रत्यक्ष जागेवर नाही? कायदेशीर मार्गाने रस्ता कसा मिळवाल? | Road Exists on Revenue Map but Not on Ground? Legal Remedies for Farmers



Revenue Map





नकाशात रस्ता आहे, पण प्रत्यक्ष जागेवर नाही? कायदेशीर मार्गाने रस्ता कसा मिळवाल?

   शेतापर्यंत जाण्यासाठी योग्य रस्ता असणे हे प्रत्येक शेतकऱ्याचा मूलभूत हक्क आहे. मात्र अनेक वेळा सरकारी गाव नकाशामध्ये (Village Map) रस्ता स्पष्टपणे दाखवलेला असतो, पण प्रत्यक्ष जागेवर तो रस्ता अतिक्रमण, बांध, कुंपण किंवा शेतीमुळे बंद झालेला दिसतो. अशा परिस्थितीत अनेक शेतकरी वाद-विवाद किंवा न्यायालयीन प्रक्रियेमुळे गोंधळून जातात.

    खरं तर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहितेमध्ये अशा प्रकरणांसाठी स्पष्ट तरतुदी आहेत. योग्य पद्धतीने अर्ज करून आणि आवश्यक कागदपत्रे सादर करून शेतकरी आपल्या रस्त्याचा हक्क मिळवू शकतात.

सर्वप्रथम काय करावे?

१. सरकारी नकाशा तपासा

सर्वप्रथम भूमी अभिलेख कार्यालयातून खालील कागदपत्रे मिळवा.

  • गाव नकाशा (Village Map)

  • मोजणी नकाशा

  • टिपण

  • संबंधित महसुली नोंदी

या कागदपत्रांमधून रस्ता नेमका कोणत्या सर्व्हे नंबरमधून जातो हे तपासा.


२. प्रत्यक्ष जागेची मोजणी करून घ्या

    जर रस्त्याबाबत वाद असेल तर भूमी अभिलेख विभागाकडे अधिकृत मोजणीसाठी अर्ज करा.

अधिकृत मोजणी झाल्यानंतर रस्त्याची हद्द स्पष्ट होते आणि त्याचा अहवाल पुढील कायदेशीर प्रक्रियेसाठी महत्त्वाचा पुरावा ठरतो.


३. तहसीलदारांकडे अर्ज करा

   जर सरकारी नकाशात रस्ता असूनही तो अडवण्यात आला असेल किंवा नष्ट करण्यात आला असेल तर महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता (MLRC), 1966 च्या कलम 143 अंतर्गत तहसीलदारांकडे रस्ता मोकळा करून देण्यासाठी लेखी अर्ज करता येतो.

  तहसीलदार संबंधित अधिकाऱ्यांकडून चौकशी करून आवश्यक आदेश देऊ शकतात.


४. ग्रामपंचायत किंवा जिल्हा परिषदेकडे अर्ज

  जर पाणंद रस्ता अतिक्रमणामुळे बंद झाला असेल तर ग्रामपंचायत किंवा जिल्हा परिषदेकडे रीतसर अर्ज करून रस्ता उपलब्ध करून देण्याची मागणी करू शकता.


अर्जासोबत कोणती कागदपत्रे जोडावीत?

  • चालू ७/१२ उतारा

  • ८-अ उतारा

  • ज्या शेतातून रस्ता जातो त्या शेताचा ७/१२ उतारा

  • गाव नकाशा किंवा टिपण

  • अधिकृत मोजणी अहवाल (असल्यास)

  • अर्जदाराचा ओळख पुरावा

  • इतर आवश्यक महसुली कागदपत्रे


शेतकऱ्यांचे कायदेशीर अधिकार

   शेतात जाणाऱ्या रस्त्याचा प्रश्न हा केवळ सोयीचा नसून शेती करण्याच्या मूलभूत हक्काशी संबंधित आहे. त्यामुळे कोणत्याही प्रकारचा वाद किंवा कायदा हातात न घेता कायदेशीर मार्गाचा अवलंब करणे आवश्यक आहे.

    योग्य कागदपत्रे आणि महसूल विभागाची प्रक्रिया पूर्ण केल्यास अनेक प्रकरणांमध्ये शेतकऱ्यांना त्यांचा हक्काचा रस्ता मिळालेला आहे.


महत्त्वाची सूचना

    या लेखामध्ये दिलेली माहिती सामान्य जनजागृतीसाठी आहे. प्रत्येक प्रकरणातील परिस्थिती वेगळी असू शकते. त्यामुळे अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी संबंधित तहसील कार्यालय, भूमी अभिलेख विभाग किंवा कायदेतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.


निष्कर्ष

   जर तुमच्या शेताचा रस्ता सरकारी नकाशात दाखवलेला असेल आणि प्रत्यक्ष जागेवर उपलब्ध नसेल, तर घाबरून न जाता प्रथम सरकारी नोंदी तपासा, अधिकृत मोजणी करून घ्या आणि महाराष्ट्र जमीन महसूल संहितेतील तरतुदीनुसार तहसीलदारांकडे अर्ज करा. योग्य प्रक्रिया अवलंबल्यास तुम्हाला तुमचा हक्काचा रस्ता मिळू शकतो.

– Digital krushiyog

#शेतरस्ता

#पाणंदरस्ता

#महाराष्ट्रजमीनमहसूलसंहिता

#MLRC1966

#कलम143

#VillageMap

#RevenueMap

#LandRecordsMaharashtra

#FarmerRights

#Landसर्वे

#तहसीलदार

        © दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

******************************************
******************************************
******************************************
******************************************

******************************************
******************************************
Koo :
******************************************
******************************************
******************************************
@DeepakA86854129
******************************************

******************************************

कोबी लागवडीपासून काढणीपर्यंत संपूर्ण शेड्युल | कोबी खत, फवारणी व व्यवस्थापन मार्गदर्शक | Complete Cabbage Cultivation Schedule | Fertilizer, Spray & Harvesting Guide

 


कोबी लागवडीपासून काढणीपर्यंत संपूर्ण मार्गदर्शक | Cabbage Cultivation Schedule

 

Kobi lagavadiche schedule


  कोबी हे महाराष्ट्रातील प्रमुख भाजीपाला पिकांपैकी एक असून योग्य नियोजन, संतुलित खत व्यवस्थापन, वेळेवर कीड-रोग नियंत्रण आणि योग्य सिंचन केल्यास भरघोस उत्पादन मिळू शकते. खाली दिलेले शेड्युल शेतकरी आणि कृषी दुकानदार या दोघांसाठीही सोप्या भाषेत तयार करण्यात आले आहे.


1. पूर्वतयारी आणि रोपवाटिका (Nursery Stage: 0 ते 25 दिवस)

जमीन तयार करणे

  • शेताची खोल नांगरट करून 2 ते 3 कुळवाच्या पाळ्या द्याव्यात.
  • जमीन भुसभुशीत करावी.
  • प्रति एकर 5 ते 6 टन चांगले कुजलेले शेणखत मिसळावे.

रोपवाटिका

  • गादीवाफ्यावर दर्जेदार बियाण्यांची पेरणी करावी.
  • निरोगी आणि जोमदार रोपे तयार करावीत.

रोप प्रक्रिया (Root Treatment)

पुनर्लागवडीपूर्वी रोपांची मुळे खालील द्रावणात 10 ते 15 मिनिटे बुडवावीत.

  • कार्बेन्डाझिम – 2 ग्रॅम/लिटर
  • इमिडाक्लोप्रिड – 1 मिली/लिटर

फायदा: सुरुवातीच्या मर रोग व मुळांवरील किडींपासून संरक्षण.


2. मुख्य शेतात पुनर्लागवड (Transplanting – दिवस 1)

लागवडीचे अंतर

  • दोन ओळींतील अंतर : 1.5 ते 2 फूट
  • दोन रोपांतील अंतर : 1 ते 1.25 फूट

बेसल खत (प्रति एकर)

  • 10:26:26 – 50 किलो किंवा DAP – 50 किलो
  • युरिया – 25 किलो
  • MOP – 25 किलो
  • निंबोळी पेंड – 100 किलो

3. सुरुवातीची वाढ (15 ते 30 दिवस)

खत व्यवस्थापन

7 वा दिवस

  • 19:19:19 – 5 किलो प्रति एकर (ड्रिपने)
  • किंवा ह्युमिक ॲसिड आळवणी

20 वा दिवस

  • MAP (12:61:00) – 5 किलो प्रति एकर

पहिली फवारणी (15 ते 20 दिवस)

समस्या

  • रसशोषक किडी
  • लहान अळ्या
  • करपा

उपाय

  • प्रोफेनोफॉस + सायपरमेथ्रिन – 20 मिली
  • मँकोझेब – 30 ग्रॅम
  • स्टिकर – 5 मिली
  • 15 लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी.

4. गड्डा बनण्याची सुरुवात (35 ते 50 दिवस)

खत व्यवस्थापन

35 वा दिवस

  • 0:52:34 – 5 किलो
  • मॅग्नेशियम सल्फेट – 5 किलो

बोरॉन

  • Boron 20% – 250 ग्रॅम प्रति एकर

फायदे

  • गड्डा मजबूत होतो.
  • सड कमी होते.
  • चमक वाढते.

दुसरी फवारणी (35 ते 40 दिवस)

समस्या

  • डायमंडबॅक मॉथ (DBM)
  • पानांवरील पांढरे ठिपके

उपाय

  • इमामेक्टिन बेंझोएट – 10 ग्रॅम
  • कॉपर ऑक्सीक्लोराईड – 30 ग्रॅम
  • स्टिकर – 5 मिली

5. गड्ड्याचा विकास (55 ते 70 दिवस)

खत व्यवस्थापन

55 वा दिवस

  • 13:0:45 – 5 किलो

65 वा दिवस

  • 0:0:50 (पोटॅशियम सल्फेट) – 5 किलो

फायदे

  • गड्डा घट्ट होतो.
  • वजन वाढते.
  • टिकवण क्षमता वाढते.

तिसरी फवारणी (55 ते 60 दिवस)

समस्या

  • मोठी अळी
  • ब्लॅक रॉट

उपाय

  • स्पिनोसेड – 7 मिली
    किंवा
  • क्लोरँट्रानिलीप्रोल – 6 मिली
  • स्ट्रेप्टोसायक्लीन – 2 ग्रॅम
  • 15 लिटर पाण्यात मिसळून फवारणी.

6. काढणी (70 ते 85 दिवस)

काढणीची ओळख

   हाताने दाबल्यावर गड्डा घट्ट व कडक वाटल्यास काढणीस तयार.

काढणीची वेळ

  • सकाळी लवकर
  • किंवा संध्याकाळी

काढणी करताना

   गड्ड्याखालील 2 ते 3 पाने ठेवून काढणी करावी.

फायदा: वाहतुकीदरम्यान नुकसान कमी होते आणि बाजारभाव चांगला मिळतो.


महत्त्वाच्या टिप्स

💧 पाणी व्यवस्थापन

  • नियमित हलके सिंचन द्यावे.
  • गड्डा तयार होताना पाण्याचा ताण पडू देऊ नये.
  • ताण आल्यास गड्डे फाटण्याची (Cracking) शक्यता वाढते.

🧴 स्टिकर वापरणे आवश्यक

    कोबीच्या पानांवर मेणाचा थर असल्यामुळे प्रत्येक फवारणीत सिलिकॉन बेस स्टिकर वापरल्यास औषध प्रभावीपणे पानांवर टिकते.

🌱 लागवडीचा हंगाम

  • खरीप : जून – जुलै
  • रब्बी : ऑक्टोबर – नोव्हेंबर
  • उन्हाळी : जानेवारी – फेब्रुवारी

निष्कर्ष

   कोबी लागवडीत योग्य अंतर, संतुलित खत व्यवस्थापन, वेळेवर सिंचन, नियमित कीड-रोग नियंत्रण आणि योग्य काढणी या बाबींचे पालन केल्यास उत्कृष्ट दर्जाचे, वजनदार आणि बाजारात अधिक भाव मिळणारे गड्डे तयार होतात. हे शेड्युल मार्गदर्शक म्हणून वापरल्यास उत्पादन खर्च कमी करून नफा वाढविण्यास मदत होईल.

टीप: औषधे व खते वापरण्यापूर्वी स्थानिक कृषी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. उत्पादनाचे लेबल, शिफारस केलेला डोस आणि प्रतीक्षा कालावधी (Pre-Harvest Interval) अवश्य पाळा.

  © दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

******************************************
******************************************
******************************************
******************************************

******************************************
******************************************
Koo :
******************************************
******************************************
******************************************
@DeepakA86854129
******************************************

******************************************

गावातच सुरू करा स्वतःचा व्यवसाय! नाबार्डची नवीन 'ग्रामोद्यम' योजना | NABARD Gramodyam Scheme for Rural Youth

  ग्रामीण तरुणांसाठी सुवर्णसंधी! नाबार्डने सुरू केला 'ग्रामोद्यम' कार्यक्रम; आता गावातच उभारता येणार स्वतःचा व्यवसाय NABARD Gramodya...