स्व-काव्यांकुर (Swa-Kavyankur)
शेती, काव्य आणि सकारात्मक विचारांनी बहरलेला ‘स्व-काव्यांकुर’ हा मराठी ब्लॉग आहे. शेतीविषयक मार्गदर्शन, प्रेरणादायी लेख व लोकोपयोगी माहितीचा आस्वाद घ्या. ‘Swa-Kavyankur’ is a Marathi blog enriched with agriculture, poetry, and positive thoughts. Explore practical agricultural guidance, inspirational articles, and useful information.”
श्रीराम नवमी 2026 विशेष | Jai Shri Ram 🚩 Ram Navami Mahiti, Importance, Wishes & Bhakti Quotes Marathi
आर. नंदलाल अँड कंपनी (RNC): शेतकऱ्यांच्या विश्वासातून घडलेली 60 वर्षांची यशोगाथा | Krushi Business Success Story
🌾 आर. नंदलाल अँड कंपनी : शेतकऱ्यांच्या विश्वासातून घडलेली सहा दशकांची यशोगाथा
| Krushi Business Success Story
सन १९५९ मध्ये सुरू झालेला खत वितरणाचा छोटासा उपक्रम आज आर. नंदलाल अँड कंपनी (RNC) या नावाने शेतकऱ्यांच्या विश्वासाचा भक्कम वटवृक्ष बनला आहे. “व्यवसाय केवळ नफा कमावण्यासाठी नाही, तर शेतकऱ्यांचा विश्वास जिंकण्यासाठी असतो” या तत्त्वावर उभा राहिलेला हा प्रवास खरोखर प्रेरणादायी आहे.
🌱 सुरुवातीचा काळ : साधेपणातून उभारलेला पाया
त्या काळात शेतीत खतांचा वापर फारसा परिचित नव्हता. पारंपरिक पद्धतींवर आधारित शेती चालत होती. अशा परिस्थितीत लखुभाई ठक्कर यांनी झाडछाप खताचे वितरण सुरू केले.
📈 संघर्षातून विस्तार
लहान सुरुवात असली तरी जिद्द मोठी होती. कंपनीने हळूहळू आपला व्याप वाढवत:
- रॅलीज इंडिया कंपनीची कृषी औषधे
- क्राउन ब्रँड मोरचूद
- विविध कृषी उत्पादने
यांचा व्यापार सुरू केला.
📍 ठिकाणांचा प्रवास : वाढीचा साक्षीदार
- १९५९–१९९२ : सरकारवाडा, बोहोरपट्टी
- १९९२–२०१९ : मालेगाव स्टँड
- २०१९ पासून आजपर्यंत : मेरी-रासबिहारी लिंक रोड, म्हसरूळ (RNC, मंगलम)
ही स्थलांतरे केवळ जागेतील बदल नव्हती, तर वाढत्या विश्वासाची आणि विस्ताराची खूण होती.
🤝 शेतकऱ्यांशी जुळलेले नाते
RNC ने केवळ उत्पादने विकली नाहीत, तर:
- शेतकऱ्यांच्या बांधावर जाऊन मार्गदर्शन
- माती परीक्षणावर आधारित सल्ला
- योग्य खत व औषधांची शिफारस
यामुळे शेतकऱ्यांना थेट फायदा झाला आणि कंपनीवर अतूट विश्वास निर्माण झाला.
🧪 आधुनिक तंत्रज्ञानाकडे वाटचाल
शेतीला वैज्ञानिक दृष्टिकोन देण्यासाठी कंपनीने “वन लॅब्स” प्रयोगशाळा सुरू केली.
येथे उपलब्ध सेवा:
- जलद माती परीक्षण
- पिकनिहाय विश्लेषण
- माती आरोग्य कार्ड
- कृषी औषध मार्गदर्शन
यामुळे शेतकऱ्यांना अचूक निर्णय घेणे शक्य झाले.
🌿 गुणवत्तापूर्ण व नाविन्यपूर्ण उत्पादने
RNC ने शेतकऱ्यांसाठी अनेक प्रभावी उत्पादने उपलब्ध केली आहेत:
- क्रेस्ट हार्वेस्ट – मातीची सच्छिद्रता वाढवणारे सेंद्रिय उत्पादन
- अॅग्रो नवजीवन – सूक्ष्मजीव व एन्झाईम्स टिकवणारे जैविक घटक
- अवेस्टा प्रो – पाण्यात विरघळणारे जैविक खत
- इगनाईट – मातीचा पोत सुधारण्यासाठी सूक्ष्मजीवयुक्त खत
- ऑप्टिमस – अमिनो ॲसिडयुक्त, विशेषतः द्राक्षासाठी उपयुक्त
- मार्गो (Azadirachtin आधारित) – कीड नियंत्रणासाठी सुरक्षित उपाय
📢 शेतकऱ्यांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद
या उत्पादनांमुळे:
- उत्पादनवाढ
- गुणवत्तेत सुधारणा
- मातीचे आरोग्य टिकून राहणे
हे सर्व फायदे शेतकऱ्यांना मिळाले.
याशिवाय “आर नंदलाल” यूट्यूब चॅनेल द्वारे डिजिटल माध्यमातूनही शेतकरी प्रबोधन केले जात आहे.
🌍 निसर्गातून घेतलेली प्रेरणा
🚀 भविष्याची दिशा
RNC चे पुढील उद्दिष्ट:
- आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अधिक वापर
- सेंद्रिय व जैविक शेतीचा प्रसार
- शाश्वत शेतीसाठी मार्गदर्शन
✅ निष्कर्ष
📞 संपर्क
आर. नंदलाल अँड कंपनी (RNC)
मंगलम, औदुंबर लॉन समोर,
मेरी-रासबिहारी लिंक रोड, म्हसरूळ, नाशिक – ४२२००३
📱 मोबाईल: 87883 59946 / 9579779959
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
जागतिक हवामान दिन: बदलत्या हवामानाचा शेतीवर परिणाम | World Meteorological Day: Impact of Climate Change on Agriculture
🌦️ जागतिक हवामान दिन : बदलत्या हवामानाचा शेतीवर परिणाम
World Meteorological Day: Impact of Climate Change on Agriculture
जागतिक हवामान दिन (World Meteorological Day) दरवर्षी २३ मार्च रोजी साजरा केला जातो. हवामानाच्या अचूक माहितीचे महत्त्व आणि त्याचा मानवी जीवनावर होणारा परिणाम याबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो. आजच्या काळात हवामान बदल (Climate Change) हा केवळ पर्यावरणाचा विषय राहिला नसून तो शेतीसाठी गंभीर आव्हान बनला आहे.
🌍 हवामान बदल : वाढती चिंता
गेल्या काही वर्षांत हवामानातील अनिश्चितता मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे.
- अवकाळी पाऊस
- गारपीट
- दुष्काळ
- तापमानातील अचानक बदल
या सर्व गोष्टींमुळे शेतीचे नियोजन विस्कळीत होत आहे. पारंपरिक पद्धतींवर आधारित शेती आता धोक्यात आली आहे.
🌾 शेतीवर होणारे परिणाम
हवामानातील बदलाचा थेट परिणाम पिकांवर होतो:
- उत्पादनात घट – अनियमित पावसामुळे पिकांची वाढ खुंटते
- गुणवत्तेवर परिणाम – जास्त आर्द्रतेमुळे रोगराई वाढते
- आर्थिक नुकसान – गारपीट व अवकाळी पावसामुळे पिकांचे नुकसान
- पिकांच्या चक्रात बदल – पेरणी व कापणी वेळेत बदल
यामुळे शेतकरी आर्थिक आणि मानसिकदृष्ट्या अडचणीत येत आहे.
📊 हवामानाचा शेतीतील वाढता महत्त्व
- हवामान अंदाज
- पर्जन्यमान माहिती
- तापमान बदल
यांचा अभ्यास करणे आवश्यक झाले आहे.
🌱 उपाययोजना : हवामानाशी सुसंगत शेती
बदलत्या हवामानाशी जुळवून घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी पुढील उपाय स्वीकारणे गरजेचे आहे:
✅ 1. हवामान आधारित शेती नियोजन
अचूक हवामान अंदाजावर आधारित पेरणी व कापणी करणे
✅ 2. पीक विविधीकरण
एकाच पिकावर अवलंबून न राहता विविध पिके घेणे
✅ 3. सेंद्रिय व शाश्वत शेती
मातीचे आरोग्य सुधारून पिकांची प्रतिकारशक्ती वाढवणे
✅ 4. पाणी व्यवस्थापन
ड्रिप व स्प्रिंकलर सिंचनाचा वापर
✅ 5. तंत्रज्ञानाचा वापर
मोबाईल अॅप्स, हवामान सूचना सेवा, कृषी सल्ला
📢 शेतकऱ्यांसाठी संदेश
✅ निष्कर्ष
जागतिक हवामान दिन आपल्याला हवामानाचे महत्त्व आणि त्याचा शेतीवर होणारा परिणाम याची जाणीव करून देतो. बदलत्या परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी आधुनिक आणि शाश्वत शेती पद्धती स्वीकारणे ही काळाची गरज आहे. हवामानाशी सुसंगत शेतीच भविष्यातील सुरक्षित आणि यशस्वी शेती ठरेल. 🌾🌍
जागतिक जल दिन विशेष 💧 पाणी समस्येचे समाधान = संधींचा पाऊस | Water Problem Solutions & Opportunities
पाणी समस्या सोडविण्याची गरज
Need to solve water problem
११ माजी सैनिकांची सेंद्रिय शेती आंतरराष्ट्रीय पातळीवर | वेंकटेश्वरा ॲग्रो फार्मची प्रेरणादायी यशोगाथा | Organic Farming Success Story India
११ माजी सैनिकांची सेंद्रिय शेती आंतरराष्ट्रीय पातळीवर – वेंकटेश्वरा ॲग्रो फार्मची प्रेरणादायी यशोगाथा
Organic Farming Success Story India
भारतामध्ये शेती ही केवळ उपजीविकेचा व्यवसाय नसून ती संस्कृती, परंपरा आणि आत्मनिर्भरतेचा मार्ग आहे. मालेगाव तालुक्यातील अजंग-वडेल या गावात सुरू झालेली एक छोटी कल्पना आज आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पोहोचलेली आहे. ही कथा आहे ११ माजी सैनिकांनी सुरू केलेल्या सेंद्रिय शेतीच्या यशोगाथेची.
या उपक्रमामागे आहेत डॉ. शिवाजीराव डोळे (Ex Army Black Cat Commando), ज्यांनी निवृत्तीनंतर केवळ स्वतःसाठी नाही तर शेकडो सैनिक आणि शेतकऱ्यांसाठी रोजगाराची संधी निर्माण केली.
सेंद्रिय शेतीचा छोटा प्रयोग ते ५२२ एकरांचा प्रकल्प
मालेगावपासून सुमारे ९ किलोमीटर अंतरावर असलेली खडकाळ आणि शेतीसाठी अवघड जमीन डॉ. शिवाजी डोळे यांनी भाडेतत्त्वावर घेतली. सुरुवातीला त्यांनी १० एकरांवर विषमुक्त सेंद्रिय शेतीचा प्रयोग सुरू केला.
आज हीच जमीन वाढत वाढत ५२२ एकरांपर्यंत पोहोचली आहे, जिथे शेतीसोबत अनेक पूरक व्यवसायही सुरू आहेत.
या प्रकल्पामुळे ४५० पेक्षा जास्त युवकांना रोजगार मिळाला आहे.
माजी सैनिकांसाठी रोजगाराचा नवा मार्ग
सेनेत सेवा दिल्यानंतर अनेक माजी सैनिकांना रोजगाराच्या समस्या येतात. याची जाणीव ठेवून डॉ. डोळे यांनी काही सैनिक मित्रांसोबत मिळून शेती आणि शेतीपूरक व्यवसाय सुरू करण्याचा निर्णय घेतला.
सुरुवातीला ११ सदस्यांपासून सुरू झालेली संस्था आज माजी सैनिक आणि शेतकरी मिळून जवळपास १ लाख सदस्यांपर्यंत पोहोचली आहे.
शेती आणि शेतीपूरक व्यवसाय
वेंकटेश्वरा ॲग्रो फार्ममध्ये विविध प्रकारच्या शेती आणि उत्पादन प्रकल्प चालतात.
फळ शेती
-
१०० एकरावर द्राक्ष शेती
-
२० टन द्राक्षांची विदेशात निर्यात
-
५० एकरावर डाळिंब
-
१० एकर चिकू
-
१० एकर आंबा
पशुपालन
-
१५०० गिर गायींचे संगोपन
-
दुधापासून तूप उत्पादन
-
गोशाळेतून शेणखत आणि पंचगव्य उत्पादने
सेंद्रिय उत्पादन आणि प्रक्रिया उद्योग
संस्थेने शेतीसोबत अनेक प्रक्रिया उद्योगही सुरू केले आहेत.
सेंद्रिय खते
-
जीवामृत
पंचगव्य उत्पादने
-
पंचगव्य अगरबत्ती
-
औषधी उत्पादने
इको फ्रेंडली उत्पादने
-
शेणापासून बनवलेले नैसर्गिक रंग (Natural Paints)
प्रक्रिया केलेली उत्पादने
काजू प्रक्रिया उद्योग
कर्नाटकातील बेळगाव येथे संस्थेचा मोठा काजू प्रक्रिया कारखाना असून दररोज २० क्विंटल काजू प्रक्रिया केली जाते.
इतर उत्पादने
-
गिर गायीचे शुद्ध तूप
-
सेंद्रिय हळद
-
हर्बल मध
-
जेरॅनियम ऑइल (Geranium Oil)
आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत यश
वेंकटेश्वरा अॅग्रो फार्मचे उच्च दर्जाचे द्राक्ष जर्मनी आणि नेदरलँडसारख्या युरोपियन देशांमध्ये निर्यात केले जातात.
याशिवाय
-
शरबती गहू
-
लोकवन गहू
-
केसर आंबा
-
पेरू
-
डाळिंब
-
केळी
अशा अनेक फळांचे उत्पादन येथे घेतले जाते.
नाविन्यपूर्ण प्रकल्प
संस्थेने शेतीमध्ये अनेक आधुनिक उपक्रम सुरू केले आहेत.
-
बायो-सीएनजी (Bio-CNG) प्रकल्प
केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांची भेट
या प्रकल्पाला भेट देण्यासाठी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा आले होते. या कार्यक्रमात राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते छगन भुजबळ देखील उपस्थित होते.
या कार्यक्रमात निवृत्त सैनिक आणि शेतकऱ्यांचे सहकारिता संमेलन आयोजित करण्यात आले होते.
पंतप्रधानांनीही केले कौतुक
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांच्या मन की बात कार्यक्रमामध्ये या संस्थेच्या कार्याचे कौतुक केले आहे. यामुळे या प्रकल्पाला देशभरातून ओळख मिळाली.
प्रेरणादायी संदेश
११ माजी सैनिकांनी सुरू केलेली ही छोटी कल्पना आज हजारो लोकांसाठी रोजगार आणि लाखो लोकांसाठी प्रेरणा बनली आहे.
ही कथा फक्त शेतीची नाही, तर आत्मनिर्भर भारताची आहे.
श्रीराम नवमी 2026 विशेष | Jai Shri Ram 🚩 Ram Navami Mahiti, Importance, Wishes & Bhakti Quotes Marathi
जय श्री राम...!! Jai shree Ram 🌼 श्रीराम नवमी विशेष SEO-Friendly ब्लॉग | Jai Shri Ram 🌼 जय श्रीराम...!! 🚩Jai Shree RamJay Shri Ram 🪔 ...
-
हरितपाने ॲग्रो ते वियोनी ॲग्रो – सचिन आणि श्वेता पवार दांपत्याचा प्रेरणादायी प्रवास | Viyoni Agro Success Story “शेतकरी हसला तर शेती ...
-
🌾🌿 कृषीकुंभ 2026 🌿🌾नाशिक जिल्हा कृषि महोत्सव व कृषि प्रदर्शन Krushikumbh 2026 – Nashik Agriculture Festival नाशिक जिल्ह्यातील शेतकऱ्या...
-
अथक जिद्दीने घडवलेले यश श्री. ज्ञानेश्वर गाजरे – Orchid Crop Science कृषी हा भारतीय अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. शेतकऱ्यांच्या श्रम...

