नाफेडचे 'नाफेक्स' पोर्टल सुरू: शेतमाल विक्रीत पारदर्शकता आणि शेतकरी कल्याणाची नवी पहाट!
NAFED Launches 'NAFEX' Portal: Driving Transparency in Agricultural Sales & Farmer Welfare!
भारतातील कृषी क्षेत्राला आधुनिकतेची जोड देण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांच्या उत्पादनाला योग्य बाजारपेठ मिळवून देण्यासाठी सहकार क्षेत्रात एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल टाकण्यात आले आहे. केंद्रीय गृह व सहकार मंत्री अमित शाह यांच्या हस्ते नवी दिल्ली येथे नॅशनल ॲग्रीकल्चरल को-ऑपरेटिव्ह मार्केटिंग फेडरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड (नाफेड - NAFED) च्या 'नाफेक्स' (NAFEX) या नवीन ई-लिलाव पोर्टलचे थाटात उद्घाटन करण्यात आले. या पोर्टलच्या माध्यमातून शेतमाल विक्रीच्या प्रक्रियेत कमालीची पारदर्शकता येणार असून शेतकऱ्यांना थेट फायदा होणार आहे.
याच कार्यक्रमादरम्यान डिजिटल क्रांतीला गती देण्यासाठी 'दृष्टी', 'ईआरपी' आणि 'नाफेड कल्याण' या इतर महत्त्वाच्या आणि कल्याणकारी उपक्रमांचाही शुभारंभ करण्यात आला.
'नाफेक्स' (NAFEX) पोर्टल म्हणजे काय आणि त्याचे फायदे?
'नाफेक्स' हे एक प्रगत ई-लिलाव (e-auction) पोर्टल आहे. याद्वारे पुढील दोन वर्षांत सर्व शेतकऱ्यांना आपला शेतमाल थेट नाफेड आणि एनसीसीएफ (NCCF) ला विकता येणार आहे.
- थेट बँक खात्यात पैसे: शेतकऱ्यांनी विकलेल्या मालाचे पैसे थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा (Direct Benefit Transfer - DBT) केले जातील, ज्यामुळे मध्यस्थांची (दलालांची) साखळी मोडीत निघेल.
- हमीभाव मिळण्यास मदत: शेतकऱ्यांकडून उत्पादित डाळींचा प्रत्येक दाणा खरेदी केला जावा यासाठी विशेष प्रयत्न सुरू आहेत, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना योग्य हमीभाव मिळण्यास मदत होईल.
- पायाभूत सुविधांचा विकास: गेल्या तीन वर्षांत डाळी, मका आणि इतर कृषी उत्पादनांच्या थेट खरेदीसाठी आवश्यक असलेल्या मजबूत पायाभूत सुविधा देशात उभारण्यात आल्या आहेत.
नाफेडची अभूतपूर्व आर्थिक झेप
२०१४ मध्ये आर्थिक अडचणीत सापडलेली नाफेड संस्था आज देशातील एक सक्षम आणि आघाडीची संस्था बनली आहे. सहकार मंत्रालयाच्या स्थापनेच्या वेळी नाफेडची उलाढाल २० हजार कोटी रुपये होती, ती आता ३० हजार कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे. पुढील दोन वर्षांत ही उलाढाल ५० हजार कोटी रुपयांहून अधिक होईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला आहे.
- निव्वळ नफा: १३९ कोटी रुपयांवरून थेट ४०५ कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे.
- निव्वळ मालमत्ता: ३५८ कोटींवरून २,०५० कोटी रुपये झाली आहे.
- आज नाफेड देशातील ७४ लाखांहून अधिक शेतकऱ्यांना आपल्या विविध सेवा आणि योजनांद्वारे सक्षम बनवत आहे.
शेतकरी हिताच्या नाफेडच्या विशेष योजना व उपक्रम
नाफेड केवळ शेतमाल खरेदीपुरते मर्यादित न राहता शेतकऱ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी करत आहे:
१. उच्च शिक्षण व करिअरसाठी शिष्यवृत्ती:
शेतकरी कुटुंबातील विद्यार्थ्यांचे भविष्य उज्ज्वल करण्यासाठी नाफेडने एक कौतुकास्पद पाऊल उचलले आहे. नाफेड आपल्या निव्वळ नफ्यातील १ टक्के रक्कम शेतकरी कुटुंबातील विद्यार्थ्यांच्या उच्च शिक्षण आणि करिअर विकासासाठी 'शिष्यवृत्ती' (Scholarship) म्हणून राखून ठेवणार आहे.
२. डाळींच्या उत्पादनात आत्मनिर्भरता:
देशाला डाळींच्या उत्पादनात पूर्णपणे आत्मनिर्भर बनवण्यासाठी नाफेड आणि एनसीसीएफ अत्यंत वेगाने काम करत आहेत. यामुळे डाळींच्या लागवडीखालील क्षेत्रात मोठी वाढ होणार आहे.
३. सेंद्रिय शेती आणि बी-बियाणे उत्पादन:
पर्यावरणपूरक आणि आरोग्यासाठी फायदेशीर असणाऱ्या सेंद्रिय शेतीला (Organic Farming) नाफेड प्रोत्साहन देत आहे. तसेच शेतकऱ्यांना दर्जेदार बी-बियाणे उपलब्ध करून देण्याचे कामही संस्थेमार्फत केले जात आहे.
४. जैवखत निर्मिती आणि अन्नसुरक्षा:
जमीन सुपीकता टिकवून ठेवण्यासाठी जैवखत (Bio-fertilizers) निर्मितीवर भर दिला जात असून, देशाची अन्नसुरक्षा मजबूत करण्यासाठी नाफेड किरकोळ व्यापार, अन्नसुरक्षा आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार क्षेत्रातही मोलाचे योगदान देत आहे.
निष्कर्ष
नाफेडचे 'नाफेक्स' पोर्टल आणि इतर नवीन उपक्रम हे देशातील शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम, पारदर्शक आणि स्वावलंबी बनवणारे ठरणार आहेत. पारदर्शक खरेदी, थेट बँक खात्यात पैसे आणि विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती यांमुळे ग्रामीण भारताच्या विकासाला नक्कीच एक नवी गती मिळेल.
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
******************************************Telegram :******************************************Facebook :************************************************************************************YouTube :
******************************************Quora :******************************************Koo :******************************************************************************************************************************Twitter :@DeepakA86854129******************************************Website :
******************************************




