करवंदाच्या शेतीतून एकरी १.५ लाखांचे उत्पन्न! कुंपणासाठी लावली झाडे अन् आता देशभर होतेय विक्री; वाचा सदाशिव अडकिणे यांची यशोगाथा.
Sada Karvanda: A Revolution in Sustainable Fruit Farming by Sadashiv Adkine
पारंपारिक शेतीला फाटा देत काहीतरी वेगळे करण्याची जिद्द असेल तर रानमेवा देखील सोन्याचे उत्पन्न देऊ शकतो, हे हिंगोलीच्या एका शेतकऱ्याने सिद्ध करून दाखवले आहे. हिंगोली जिल्ह्यातील वसमत तालुक्यातील इंजणगाव येथील सदाशिव वामनराव अडकिणे यांनी चक्क करवंदाच्या शेतीतून (Karvanda Farming) लाखांची कमाई केली आहे.
कुंपण म्हणून लावली झाडे, आता मिळतेय बंपर उत्पन्न
सदाशिव अडकिणे यांनी १५ वर्षांपूर्वी वन्य प्राण्यांपासून शेतीचे संरक्षण करण्यासाठी शेताच्या बांधावर करवंदाची झाडे लावली होती. मात्र, या झाडांपासून मिळणारे उत्पादन पाहून त्यांनी साडेसहा एकरवर करवंदाची व्यावसायिक लागवड केली. आज या शेतीतून त्यांना प्रति एकर दीड लाख रुपयांचे निव्वळ उत्पन्न मिळत आहे.
'सदा करवंद' वाणाची खासियत
अडकिणे यांनी स्वतः संशोधन करून 'सदा करवंद' हे वाण विकसित केले आहे. या वाणाची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- बारमाही उत्पादन: वर्षातून दोनवेळा किंवा काही झाडांना बारमाही फळे लागतात.
- कमी खर्च: या पिकाला खत किंवा औषधांची फारशी गरज भासत नाही.
- नैसर्गिक कुंपण: काटेरी आणि दाट झाडांमुळे शेताला ८ फूट उंचीचे नैसर्गिक संरक्षण मिळते.
- बाजारात मागणी: नाशिक, मुंबई, जळगाव इतकेच नव्हे तर राजस्थानचे व्यापारी थेट बांधावर येऊन करवंदांची खरेदी करत आहेत.
प्रक्रिया उद्योगातून रोजगाराची संधी
केवळ फळे विकून न थांबता, अडकिणे यांनी 'वामन फूड अँड प्रॉडक्ट्स'च्या माध्यमातून करवंदावर प्रक्रिया सुरू केली आहे. त्यापासून ते:
- करवंद वाईन (ज्यामुळे जिल्हाधिकारी ही थक्क झाले)
- लोणचे, कँडी आणि चेरी
- करवंद सरबत
या प्रक्रिया उद्योगामुळे परिसरातील ८० हून अधिक महिलांना रोजगार उपलब्ध झाला आहे.
रोपांची देशभर विक्री
सदाशिव अडकिणे यांच्या नर्सरीमधून 'सदा करवंद' या वाणाची रोपे केवळ ३० रुपये प्रति नग दराने विकली जातात. त्यांच्याकडे सध्या १ लाख रोपांची ऑर्डर असून उत्तर प्रदेशातील शेतकऱ्यांनीही त्यांच्याशी संपर्क साधला आहे. या वाणाच्या पेटंटसाठी त्यांनी दिल्ली दरबारी प्रस्तावही सादर केला आहे.
निष्कर्ष
अल्पभूधारक शेतकऱ्यांनी जर अशा प्रकारच्या फळबागांची आणि प्रक्रिया उद्योगाची कास धरली, तर शेती नक्कीच फायद्याची ठरू शकते. अडकिणे यांची ही यशोगाथा आज हजारो शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
अधिक माहितीसाठी संपर्क:
सदाशिव अडकिणे: 9834012036
शेती क्षेत्रातील अशाच प्रेरणादायी कथा आणि नवनवीन प्रयोगांची माहिती मिळवण्यासाठी आमच्या 'डिजिटल कृषियोग' ब्लॉगला सबस्क्राईब करा!
© दीपक केदू अहिरे
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
******************************************Telegram :******************************************Facebook :************************************************************************************YouTube :
******************************************Quora :******************************************Koo :******************************************************************************************************************************Twitter :@DeepakA86854129******************************************Website :
******************************************
