शेती, काव्य आणि सकारात्मक विचारांनी बहरलेला ‘स्व-काव्यांकुर’ हा मराठी ब्लॉग आहे. शेतीविषयक मार्गदर्शन, प्रेरणादायी लेख व लोकोपयोगी माहितीचा आस्वाद घ्या.
‘Swa-Kavyankur’ is a Marathi blog enriched with agriculture, poetry, and positive thoughts. Explore practical agricultural guidance, inspirational articles, and useful information.”
🌾 काळ्या आईच्या सेवार्थ राबणाऱ्या बळीराजाचा खरा वाटाड्या : श्री. अजय आदाटे
The Guiding Force of Farmers – Ajay Adate & Agricoss Success Story
कमी खर्चात अधिक उत्पादनाचा मंत्र देणारे ॲग्रीकॉसचे मार्गदर्शक
भारतीय शेती ही केवळ व्यवसाय नसून ती आपल्या संस्कृतीचा आणि अस्तित्वाचा आधार आहे. या शेतीला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देत, शेतकऱ्यांना योग्य दिशा दाखवणारे नाव म्हणजे श्री. अजय आदाटे.
🌱 ॲग्रीकॉस एक्स्पोर्ट : शेतकऱ्यांच्या प्रगतीसाठी एक विश्वास
श्री. अजय आदाटे हे ॲग्रीकॉस एक्स्पोर्ट प्रा. लि. या कंपनीचे व्यवस्थापकीय संचालक आहेत. “आपली शेती हेच आपले भविष्य” या ब्रीदवाक्याने प्रेरित होऊन ते शेतकऱ्यांना कमी खर्चात अधिक उत्पादन मिळवून देण्यासाठी सातत्याने कार्यरत आहेत.
त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अनेक शेतकरी आज डाळिंब, आंबा, केळी यांसारख्या फळपिकांची निर्यात करत आहेत आणि त्याचवेळी जमिनीची सुपीकता टिकवून ठेवण्यात यशस्वी झाले आहेत.
🔬 संशोधनातून उभा राहिलेला यशाचा प्रवास
एम.एस्सी. बायोटेकचे शिक्षण घेतल्यानंतर श्री. अजय आदाटे आणि त्यांचे सहकारी शहाजी माडगे यांनी २०१६ साली कंपनीची स्थापना केली. कृषी क्षेत्रातील समस्या ओळखून त्यांनी स्वतःचे फॉर्म्युले विकसित केले.
✔️ कीड व रोग नियंत्रण
✔️ उत्पादन वाढ
✔️ सेंद्रिय कर्ब वाढवणे
✔️ जमिनीची गुणवत्ता सुधारणा
या सर्व बाबींवर त्यांनी संशोधन करून औषधे, खते आणि बायो-स्टिम्युलंट्स तयार केले.
🚜 ॲग्रीकॉसची कार्यपद्धती : विज्ञान आणि अनुभव यांचा संगम
अॅग्रीकॉसची काम करण्याची पद्धत अत्यंत वैज्ञानिक आहे :
माती व पाण्याचे परीक्षण
हवामानानुसार फॉर्म्युले तयार करणे
बेसल डोस व खत नियोजन
कीड नियंत्रणासाठी ट्रॅपिंग तंत्रज्ञान
प्रत्येक शेताचा स्वतंत्र अभ्यास
श्री. आदाटे स्वतः शेतावर भेट देऊन शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करतात. केळी लागवडीपासून ते उसाच्या शेतीपर्यंत प्रत्येक टप्प्यावर ते शेतकऱ्यांसोबत उभे राहतात.
🍌🍬 पिकांमध्ये नवे प्रयोग
अॅग्रीकॉसने अनेक नवकल्पना राबवल्या आहेत :
👉 केळी लागवडीत शेणखताचा प्रभावी वापर
👉 उसासाठी विशेष उत्पादन वाढीचे फॉर्म्युले
👉 मातीची मशागत कमी करून सेंद्रिय कर्ब वाढवणारे प्रयोग
👉 ज्वारी, मका, कडधान्यांसाठी कीड-रोग नियंत्रण उपाय
या प्रयोगांमुळे उत्पादनात वाढ झालीच, पण खर्चही कमी झाला.
🌍 शेतकऱ्यांपासून समाजापर्यंत
अॅग्रीकॉस केवळ शेतीपुरते मर्यादित नाही. सामाजिक कार्यातही कंपनी पुढे आहे :
शेतकरी महिलांसाठी प्रशिक्षण
घरगुती परसबाग तंत्रज्ञान
शाळांमध्ये भाजीपाला लागवड उपक्रम
शिक्षक व शेतकरी सन्मान सोहळे
वृक्षलागवड मोहिमा
यातून ग्रामीण भागात सेंद्रिय शेतीचा प्रसार होत आहे.
🧪 माती परीक्षणाचे महत्त्व
श्री. अजय आदाटे यांनी माती परीक्षण प्रयोगशाळा सुरू करून शेतकऱ्यांना योग्य पीक निवड आणि खत व्यवस्थापनासाठी मदत केली आहे.
✔️ मातीतील सेंद्रिय कर्ब वाढवणे
✔️ योग्य औषधांचा वापर
✔️ अनावश्यक खर्च टाळणे
यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मोठी मदत झाली आहे.
🏆 यशामागील तत्त्वज्ञान
नोकरीत असताना स्वतःच्या कल्पनांना वाव न मिळाल्यामुळे त्यांनी स्वतःचा व्यवसाय सुरू केला. आज त्यांच्या मेहनतीमुळे अॅग्रीकॉस कंपनी कोट्यवधी रुपयांची उलाढाल करत आहे.
त्यांचा मुख्य उद्देश स्पष्ट आहे :
👉 “शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवणे आणि शेती टिकवणे”
💬 प्रतिक्रिया
अनेक तज्ज्ञांच्या मते, श्री. अजय आदाटे यांचे काम हे सेंद्रिय व अवशेषमुक्त शेतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे अनेक शेतकरी आर्थिकदृष्ट्या सक्षम झाले आहेत.
🌟 निष्कर्ष
श्री. अजय आदाटे हे केवळ उद्योजक नाहीत, तर ते शेतकऱ्यांचे खरे मार्गदर्शक आहेत. त्यांच्या कार्यातून शेतीला नवी दिशा मिळत आहे.
काळ्या आईची सेवा करताना बळीराजाला योग्य दिशा देणारा असा हा खरा “वाटाड्या” —
११ माजी सैनिकांची सेंद्रिय शेती आंतरराष्ट्रीय पातळीवर – वेंकटेश्वरा ॲग्रोफार्मची प्रेरणादायी यशोगाथा
Organic Farming Success Story India
भारतामध्ये शेती ही केवळ उपजीविकेचा व्यवसाय नसून ती संस्कृती, परंपरा आणि आत्मनिर्भरतेचा मार्ग आहे. मालेगाव तालुक्यातील अजंग-वडेलया गावात सुरू झालेली एक छोटी कल्पना आज आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पोहोचलेली आहे. ही कथा आहे ११ माजी सैनिकांनी सुरू केलेल्या सेंद्रिय शेतीच्या यशोगाथेची.
या उपक्रमामागे आहेत डॉ. शिवाजीराव डोळे (Ex Army Black Cat Commando), ज्यांनी निवृत्तीनंतर केवळ स्वतःसाठी नाही तर शेकडो सैनिक आणि शेतकऱ्यांसाठी रोजगाराची संधी निर्माण केली.
सेंद्रिय शेतीचा छोटा प्रयोग ते ५२२ एकरांचा प्रकल्प
मालेगावपासून सुमारे ९ किलोमीटर अंतरावर असलेली खडकाळ आणि शेतीसाठी अवघड जमीन डॉ. शिवाजी डोळे यांनी भाडेतत्त्वावर घेतली. सुरुवातीला त्यांनी १० एकरांवर विषमुक्त सेंद्रिय शेतीचा प्रयोगसुरू केला.
आज हीच जमीन वाढत वाढत ५२२ एकरांपर्यंत पोहोचली आहे, जिथे शेतीसोबत अनेक पूरक व्यवसायही सुरू आहेत.
या प्रकल्पामुळे ४५० पेक्षा जास्त युवकांना रोजगारमिळाला आहे.
माजी सैनिकांसाठी रोजगाराचा नवा मार्ग
सेनेत सेवा दिल्यानंतर अनेक माजी सैनिकांना रोजगाराच्या समस्या येतात. याची जाणीव ठेवून डॉ. डोळे यांनी काही सैनिक मित्रांसोबत मिळून शेती आणि शेतीपूरक व्यवसाय सुरू करण्याचा निर्णय घेतला.
सुरुवातीला ११ सदस्यांपासून सुरू झालेली संस्थाआज माजी सैनिक आणि शेतकरी मिळून जवळपास १ लाख सदस्यांपर्यंत पोहोचली आहे.
त्यांचे उद्दिष्ट स्पष्ट आहे
“जय जवान – जय किसान”
शेती आणि शेतीपूरक व्यवसाय
वेंकटेश्वरा ॲग्रोफार्ममध्ये विविध प्रकारच्या शेती आणि उत्पादन प्रकल्प चालतात.
सौ. कविता ढोबळे (दातखिळे) – विषमुक्त शेतीचे मॉडेल उभं करणारी उद्योगस्वामिनी Mrs. Kavita Dhoble (Datkhile) – An entrepreneur who is building a model of poison-free farming
🟩 उद्योगस्वामिनी : सौ. कविता ढोबळे – अॅग्रीकल्चर कंटेंट क्रिएटर ते यशस्वी गांडूळखत उद्योजिका
कविता ढोबळे – नर्सिंगपासून शेतीपर्यंतचा प्रेरणादायी प्रवास
सौ. कविता ढोबळे या आज अॅग्रीकल्चर कंटेंट क्रिएटर, विषमुक्त शेती प्रचारक आणि यशस्वी गांडूळखत व्यवसायिका म्हणून देशभरातील शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी आहेत. त्यांचा प्रवास एका हॉस्पिटलमधील नर्सपासून २,३०,०००+ शेतकऱ्यांशी जोडलेल्या कृषी मार्गदर्शकापर्यंत असा उल्लेखनीय आहे.
नर्सिंगची नोकरी सोडून शेतीच्या दिशेने वाटचाल
मुंबईतील टाटा आणि सायन रुग्णालयात पाच वर्ष नर्स म्हणून काम करताना—
✔ रासायनिक शेतीमुळे वाढणारे रोग
✔ खराब होणारे मातीचे आरोग्य
✔ अन्नातील रसायने
हे पाहून त्यांनी शेतकऱ्यांना विषमुक्त शेती करण्याचे मार्गदर्शन करण्याचा संकल्प केला.
To Save Agriculture and Soil – Anand Agro Care | Success Story of Ghanshyam Hemade
नाशिक – द्राक्षनगरी ते कृषी उद्योगांची राजधानी
नाशिकची ओळख आज केवळ धार्मिक व पर्यटन नगरी म्हणून मर्यादित राहिलेली नाही, तर ती “ग्रेप सिटी” म्हणून देश-विदेशात प्रसिद्ध आहे. द्राक्ष, डाळिंब, कांदा, विविध भाजीपाला तसेच फुलपिकांचे उत्पादन घेण्यात नाशिक जिल्हा अग्रेसर आहे. केवळ उत्पादनच नव्हे तर कृषी निर्यातीमध्येही नाशिक जिल्हा आघाडीवर आहे.
शेती आणि शेतीपूरक उद्योग हाच येथील मुख्य व्यवसाय असल्यामुळे नाशिक जिल्हा हा कृषी उद्योगांसाठी पोषक भूमी ठरला आहे.
अशाच या नाशिक नगरीतून शेती आणि माती संवर्धनासाठी झटणाऱ्या एका द्रष्ट्या उद्योजकाची यशोगाथा उभी राहिली आहे.
ही कथा आहे श्री. घन:श्याम प्रकाश हेमाडे,
CMD–आनंद ॲग्रो केअर (Anand Agro Care) यांची.
आनंद ॲग्रो केअरची स्थापना – एका स्वप्नाची सुरुवात
सन २००९ हे वर्ष आनंद ॲग्रो केअरच्या इतिहासातील मैलाचा दगड ठरले.
२८ सप्टेंबर २००९ रोजी नाशिक येथे ‘आनंद ॲग्रो केअर’ या कृषी उद्योगाची स्थापना करण्यात आली.
२०२२-२३ मध्ये या उद्योगाने १३ वा वर्धापनदिन साजरा केला.
या उद्योगामागे केवळ व्यवसायाचा हेतू नव्हता, तर शेती, शेतकरी आणि माती यांचे दीर्घकालीन आरोग्य जपण्याचे ध्येय होते.
“शेतीसाठी काहीतरी करावे” – आजोबांचे स्वप्न
“आनंद ॲग्रो केअरची स्थापना करून शेती उत्पादन क्षेत्रात का यावेसे वाटले?”
या प्रश्नाचे उत्तर देताना श्री. घन:श्याम हेमाडे भावूक होऊन सांगतात—
त्यांचे आजोबा श्री. आनंदराव हेमाडे हे आयुर्वेदिक क्षेत्रातील वैद्यराज होते. समाजसेवेच्या भावनेतून त्यांनी आयुष्य घालवले.
या स्वप्नपूर्तीसाठी घन:श्याम हेमाडे यांनी २००१ मध्ये कृषी पदविका पूर्ण केली.
नोकरी, अनुभव आणि अंतर्मुख करणारे वास्तव
शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी Excel Industries Limited या नामांकित कंपनीच्या Biotech Division मध्ये नोकरी स्वीकारली.
आठ वर्षे त्यांनी प्रामाणिकपणे, झपाटून काम केले. या काळात जैवतंत्रज्ञान, सूक्ष्मजीव, उत्पादन प्रक्रिया, गुणवत्ता नियंत्रण याचा सखोल अनुभव त्यांनी घेतला. परंतु आजोबांचे आयुर्वेदिक क्षेत्र त्यांना सतत अंतर्मुख करत होते.
रासायनिक शेतीचे दुष्परिणाम – वेदनादायक वास्तव
आजोबांकडे उपचारासाठी येणाऱ्या शेतकऱ्यांपैकी अनेकजण रासायनिक खतांच्या अतिवापरामुळे गंभीर आजारांनी ग्रस्त होते.
लकवा, कॅन्सर, पचनसंस्थेचे विकार, त्वचारोग—
हे सर्व पाहून त्यांचे मन अस्वस्थ झाले.
त्यांना जाणवले की
👉 रासायनिक शेतीमुळे फक्त मातीच नव्हे, तर माणसाचे आरोग्यही नष्ट होत आहे.
याच ठिकाणी त्यांनी ठाम निर्णय घेतला—
“शेती बदलायची असेल, तर निविष्ठा बदलायला हव्यात.”
“Food as a Medicine” – अन्न हेच औषध
श्री. हेमाडे यांनी जैविक, नैसर्गिक आणि सेंद्रिय उत्पादने विकसित करण्याचा निर्धार केला.
त्यांचे ब्रीदवाक्य ठरले—
👉 “Food as a Medicine – अन्न हेच औषध”
👉 “Quality Priority – गुणवत्तेला सर्वोच्च प्राधान्य”
आजोबांच्या नावावरूनच ‘आनंद ॲग्रो केअर’ हे नाव ठेवण्यात आले.
पत्नीची खंबीर साथ – यशाचा मजबूत आधार
या प्रवासात त्यांची सुविद्य पत्नी
सौ. शोभा घन:श्याम हेमाडे
(सहसंचालिका – आनंद ॲग्रो केअर)
यांची साथ अत्यंत मोलाची ठरली.
सुरुवातीला आर्थिक, तांत्रिक, बाजारपेठेतील अनेक अडचणी आल्या.
पण “कधीही खचायचं नाही” हा मंत्र पत्नीच्या खंबीर पाठिंब्यामुळे प्रत्यक्षात उतरला.
आज आनंद ॲग्रो केअर एका बीजापासून वटवृक्षात परिवर्तित झाला आहे.
२००+ उत्पादने आणि जागतिक बाजारपेठ
आज आनंद ॲग्रो केअरकडे—
२०० पेक्षा अधिक जैविक उत्पादने
संपूर्ण भारतभर Offline + Online उपलब्धता
अनेक देशांमध्ये निर्यात
विशेषतः “डॉ. बॅक्टोज (Dr. Bactoz)” हे उत्पादन 👉 Myanmar, Spain, South Korea, UK, Australia, Republic of Moldova यांसारख्या देशांत निर्यात होते.
आनंद ॲग्रो केअरची प्रमुख उत्पादने
आनंद ॲग्रो केअरमध्ये खालील प्रकारची उत्पादने तयार केली जातात—
जैविक खते
सेंद्रिय खते
जैविक कीटकनाशके
जैविक बुरशीनाशके
पीक संवर्धक संप्रेरके
पीक संरक्षण उत्पादने
अडज्युवंट्स
सूक्ष्म अन्नद्रव्ये
ही सर्व उत्पादने Residue Free असून सेंद्रिय शेतीसाठी प्रमाणित आहेत.
रासायनिक शेती विरुद्ध सेंद्रिय शेती
हरितक्रांतीनंतर रासायनिक खतांचा वापर वाढला.
उत्पादन वाढले, पण—
जमीन नापीक झाली
उपयुक्त सूक्ष्मजीव नष्ट झाले
पाणी, हवा, अन्न दूषित झाले
मानवी आरोग्य धोक्यात आले
मराठी म्हणीप्रमाणे—
“अति तिथे माती.”
यावर उपाय म्हणजेच सेंद्रिय व जैविक शेती.
माती संवर्धनाचा वैज्ञानिक दृष्टीकोन
श्री. हेमाडे यांनी मातीतील—
उपयुक्त सूक्ष्मजीव
सेंद्रिय कर्ब
अन्नद्रव्य संतुलन
यावर सखोल संशोधन केले. त्यातून अशी उत्पादने विकसित केली की जी—
मातीचा समतोल राखतात
पिकांची रोगप्रतिकारशक्ती वाढवतात
उत्पादनाची गुणवत्ता सुधारतात
Anand Biochem Research & Development Center
दिंडोरी तालुक्यातील तळेगाव येथे आनंद बायोकेम रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट सेंटर स्थापन करण्यात आले आहे.
येथे—
माती परीक्षण
पाणी परीक्षण
पान देठ परीक्षण
खते परीक्षण
बियाणे उगवण चाचणी
कृषी रसायन परीक्षण
राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार केले जाते.
माती, पाणी आणि पान देठ परीक्षणाचे महत्त्व
मातीचे चार मुख्य घटक—
खनिज पदार्थ – ४५%
सेंद्रिय पदार्थ – ५%
पाणी – २५%
हवा – २५%
योग्य परीक्षणामुळे—
खतांचा अचूक वापर
खर्चात बचत
उत्पादन व गुणवत्ता वाढ
पान देठ परीक्षणामुळे—
अन्नद्रव्यांचे योग्य नियोजन
रोग व किड नियंत्रण सोपे
टिकवणक्षमता वाढते
अत्याधुनिक उत्पादन सुविधा
आनंद ॲग्रो केअरमध्ये—
SCADA नियंत्रित फर्मेंटर्स
HPLC, GC, ICP-O
स्प्रे ड्रायर्स, सेंट्रीफ्युज
अत्याधुनिक प्रयोगशाळा
RO पाणी यंत्रणा
अशा जागतिक दर्जाच्या सुविधा उपलब्ध आहेत.
“डॉ. क्रॉपगुरु” – शेतकऱ्यांचा डिजिटल मित्र
शेतकऱ्यांसाठी “Dr. CropGuru App” विकसित करण्यात आले आहे.
