श्री. अनिल शिगवण : कोकणातील प्रयोगशील युवा शेतकरी
Mr. Anil Shigwan: An experimental young farmer from Konkan
रत्नागिरी जिल्ह्यातील दापोली तालुक्यातील कुंभवे-साखळोली येथील श्री. अनिल हरिश्चंद्र शिगवण यांनी केवळ चार एकर कोरडवाहू जमिनीतून प्रगतिशील शेतीचे आदर्श निर्माण केले आहेत. भात, आंबा, काजू, भाजीपाला आणि कलिंगड अशा विविध पिकांसह त्यांनी दुग्ध व्यवसाय, शेळीपालन आणि कुक्कुटपालनाची जोड देऊन आत्मनिर्भरतेचा मार्ग निवडला आहे. भात उत्पादनात हेक्टरी ७९.९९ क्विंटल विक्रमी उत्पादन घेऊन त्यांनी दापोली तालुक्यात दुसरा क्रमांक मिळवला आणि युवा शेतकरी पुरस्काराने सन्मानित झाले.
🌾 कोकणातील प्रयोगशील शेतकऱ्यांची प्रेरणादायी कथा
रत्नागिरी जिल्ह्यातील दापोली तालुक्यातील कुंभवे-साखळोली हे सुंदर डोंगरदर्यांनी वेढलेले गाव — आणि इथेच राहतात प्रगतिशील शेतकरी श्री. अनिल हरिश्चंद्र शिगवण. फक्त चार एकर कोरडवाहू जमिनीतून त्यांनी प्रगतीचा मार्ग तयार केला. शेजारील पाच एकर जमीन भाडेतत्त्वावर घेऊन त्यांनी विविध पिकांमध्ये प्रयोग सुरू केले आणि कोकणातील तरुण शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणास्थान बनले.
🌱 विविध पिकांमधील प्रयोगशीलता
श्री. अनिल शिगवण यांच्या शेतात आज भात, आंबा, काजू, भाजीपाला, कलिंगड यांसारखी पिके घेतली जातात. त्यांनी पारंपरिक पद्धतींऐवजी सगुना भात लागवड पद्धतीचा अवलंब केला — ही एक आधुनिक, कमी खर्चिक आणि जास्त उत्पादन देणारी पद्धत आहे. या पद्धतीतून त्यांनी हेक्टरी ७९.९९ क्विंटल भात उत्पादन घेऊन दापोली तालुक्यात दुसरा क्रमांक पटकावला. एवढंच नाही तर एका गुंठ्यात ९२ किलो भाताचे उत्पादन घेऊन त्यांनी आपली शेतकी गुणवत्ता सिद्ध केली.
🥭 प्रक्रिया आणि मूल्यवर्धन – थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोच
फक्त उत्पादनावर न थांबता अनिल शिगवण यांनी शेतीमाल प्रक्रिया व विक्री याकडेही लक्ष दिले. शेतातील काजू, आंबा, करवंद, फणस आणि कोकम यांच्यापासून ते विविध घरगुती उत्पादने तयार करून थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचवतात.
त्यांच्या उत्पादनांमध्ये –
🍹 कोकम शरबत
🥭 आंबा पोळी, फणस पोळी
🌶️ काळी व सफेद मिरी
🍈 करवंद लोणचे
🌰 काजूगर
ही सर्व उत्पादने त्यांच्या मेहनतीचे आणि गुणवत्ता राखण्याच्या वृत्तीचे प्रतिक आहेत. त्यांनी ग्रामीण भागात मूल्यवर्धन करून “शेतीपासून थेट ग्राहकापर्यंत” हा आदर्श मॉडेल उभा केला आहे.
🐄 दुग्ध व्यवसाय, शेळीपालन आणि कुक्कुटपालन
श्री. अनिल शिगवण यांच्या यशाचे आणखी एक रहस्य म्हणजे शेतीपूरक व्यवसायांची जोड. त्यांच्याकडे २२ गाई आणि म्हशी असून ते दुग्ध व्यवसाय व दुग्धजन्य पदार्थ विक्री करतात. याशिवाय त्यांनी शेळीपालन आणि कुक्कुटपालन या व्यवसायांचाही विस्तार केला आहे. यामुळे उत्पन्नाचे विविध स्रोत तयार झाले आणि शेती आर्थिकदृष्ट्या अधिक स्थिर झाली.
🌻 पुरस्कार आणि सन्मान
त्यांच्या उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागातर्फे त्यांना “युवा शेतकरी पुरस्कार” प्रदान करण्यात आला. हा सन्मान केवळ त्यांच्या मेहनतीचा नव्हे, तर कोकणातील तरुण शेतकऱ्यांसाठी एक प्रेरणादायी संदेश आहे की योग्य नियोजन आणि चिकाटीने शेतीत मोठं यश मिळवता येतं.
🚜 तरुणांसाठी प्रेरणास्थान
श्री. अनिल शिगवण हे आज कोकणातील तरुण शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणास्थान आहेत. ते तरुणांना शेतीकडे वळवण्यासाठी सतत प्रोत्साहन देतात, मार्गदर्शन करतात आणि “शेतीत आधुनिक तंत्रज्ञान आणि मूल्यवर्धनाची जोड” या संकल्पनेवर काम करतात.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार —“शेतीत यश मिळवण्यासाठी जमिनीपेक्षा जास्त महत्त्व मेहनतीला, शिकण्याच्या वृत्तीला आणि नवकल्पनांना आहे.”
🌴 निष्कर्ष
श्री. अनिल शिगवण यांनी कोरडवाहू जमिनीतूनही प्रयोगशीलतेच्या आणि नियोजनाच्या बळावर आत्मनिर्भरतेचा मार्ग दाखवला. त्यांचा प्रवास हे जिवंत उदाहरण आहे की कोकणातील शेती केवळ परंपरागत नसून उद्योजकीय दृष्टिकोनातूनही यशस्वी ठरू शकते.
अशा प्रगतिशील शेतकऱ्यांमुळे कोकणातील शेती नव्या उंचीवर पोहोचत आहे आणि ग्रामीण भागात समृद्धीचे नवे पर्व सुरू होत आहे. 🌾
© दीपक केदू अहिरे
नाशिक
www.ahiredeepak.blogspot.com
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा