पावसाच्या खंडात सोयाबीन उत्पादकांनी घाबरू नये; कृषी संशोधन केंद्राचा महत्त्वाचा सल्ला
Soybean Farmers Should Not Panic During Dry Spell: Agricultural Research Center Advisory | Alternative Crops After July 25
अमरावती जिल्ह्यासह राज्यातील अनेक भागांमध्ये जून अखेरीस पेरणी झालेल्या सोयाबीन पिकाला सध्या 12 ते 15 दिवसांचा कालावधी झाला आहे. मात्र, गेल्या 5 ते 6 दिवसांपासून पावसाने ओढ दिल्यामुळे अनेक शेतकरी चिंतेत आहेत. या पार्श्वभूमीवर डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या अमरावती प्रादेशिक संशोधन केंद्राने शेतकऱ्यांना घाबरून न जाता योग्य व्यवस्थापन करण्याचे आवाहन केले आहे.
पावसाचा अल्प खंड असल्यास महागड्या फवारण्या करू नका
तज्ज्ञांच्या मते, 3 ते 4 दिवसांचा पावसाचा खंड पडल्यास कोणत्याही प्रकारचे टॉनिक किंवा 19:19:19 खताची फवारणी करण्याची आवश्यकता नाही. अशा वेळी अनावश्यक खर्च टाळणे गरजेचे आहे.
जमिनीतील ओलावा टिकवण्यासाठी काय करावे?
जर जमीन वाफशावर असेल तर खालील उपाय करावेत:
- उथळ डवरणी व कोळपणी करावी.
- जमिनीवरील पापुद्रा फोडून तणांचे नियंत्रण करावे.
- जमिनीतील ओलावा जास्त काळ टिकवून ठेवावा.
- मुळांची वाढ चांगली होण्यासाठी जमिनीची हवा खेळती राहील याची काळजी घ्यावी.
संरक्षित सिंचन उपलब्ध असल्यास
जर शेतात संरक्षित सिंचनाची सुविधा असेल आणि रोपे दुपारी कोमेजू लागली असतील, तर:
- हलक्या प्रमाणात स्प्रिंकलरद्वारे सिंचन करावे.
- जास्त पाणी देणे टाळावे.
पाण्याचा ताण 7 ते 10 दिवसांपेक्षा जास्त झाल्यास
जर पावसाचा खंड वाढून 7 ते 10 दिवसांपेक्षा अधिक काळ झाला तर:
- 1% पोटॅशियम नायट्रेट फवारणी करावी किंवा
- 19:19:19 विद्राव्य खताची सकाळी किंवा संध्याकाळी फवारणी करावी.
महत्त्वाची सूचना: तीव्र उष्णता आणि जास्त पाण्याचा ताण असताना तणनाशकांची फवारणी करू नये.
अद्याप पेरणी झाली नसेल तर...
ज्या भागात अत्यल्प पावसामुळे अद्याप सोयाबीन पेरणी झालेली नाही, तेथे 23 जुलैपर्यंत पेरणी करता येऊ शकते. मात्र, उशिरा पेरणीमुळे उत्पादनात 15 ते 20 टक्क्यांपर्यंत घट होण्याची शक्यता आहे.
लवकर येणारे सोयाबीन वाण
उशिरा पेरणीसाठी खालील वाणांची निवड करावी.
- JS 20-34
- JS 95-60
- PDKV अंबा
- MAUS 725
पेरणी करताना घ्यावयाची काळजी
- दोन ओळींमध्ये 30 सें.मी. अंतर ठेवावे.
- हेक्टरी योग्य रोपसंख्या राखण्यासाठी बियाण्याचा दर वाढवावा.
- बीबीएफ (BBF) किंवा पट्टा पद्धतीने पेरणी करावी.
- सोयाबीनमध्ये तूर आंतरपीक घेतल्यास अधिक फायदा होऊ शकतो.
25 जुलैनंतर सोयाबीनची पेरणी टाळा
जर 25 जुलैपर्यंत सोयाबीन पेरणी शक्य झाली नाही, तर कृषी तज्ज्ञांनी सोयाबीनऐवजी पर्यायी पिकांची निवड करण्याचा सल्ला दिला आहे.
पर्यायी पिके
- 🌻 सूर्यफूल
- 🌽 मका
ही पिके उशिरा पेरणीसाठी अधिक योग्य ठरू शकतात आणि आर्थिक जोखीमही कमी होऊ शकते.
निष्कर्ष
पावसातील काही दिवसांच्या खंडामुळे घाबरून जाऊन महागड्या फवारण्या करण्याऐवजी जमिनीतील ओलावा टिकवणे, योग्य मशागत करणे आणि कृषी विद्यापीठाच्या शिफारशींचे पालन करणे अधिक फायदेशीर ठरेल. परिस्थितीनुसार योग्य निर्णय घेतल्यास उत्पादनातील नुकसान कमी करता येते आणि खर्चावरही नियंत्रण ठेवता येते.
सल्ला: आपल्या परिसरातील कृषी अधिकारी किंवा कृषी विज्ञान केंद्राशी संपर्क साधून स्थानिक परिस्थितीनुसार मार्गदर्शन घ्या.
© दीपक केदू अहिरे
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
******************************************Telegram :******************************************Facebook :************************************************************************************YouTube :
******************************************Quora :******************************************Koo :******************************************************************************************************************************Twitter :@DeepakA86854129******************************************Website :
******************************************
