नैसर्गिक शेतीतील निविष्ठांसाठी एकात्मिक शेती पद्धतीचे मॉडेल ठरेल फलदायी : कुलगुरू डॉ. विलास खर्चे
Natural Farming is the Need of the Hour: Vice Chancellor Dr. Vilas kharche
रासायनिक खतांचा वाढता वापर, बदलते हवामान आणि जमिनीच्या आरोग्यावर होणारे दुष्परिणाम यामुळे आज नैसर्गिक शेतीकडे शेतकऱ्यांचा कल वाढताना दिसत आहे. शाश्वत शेतीसाठी नैसर्गिक शेतीचा स्वीकार करणे ही काळाची गरज असल्याचे मत महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरीचे कुलगुरू डॉ. विलास खर्चे यांनी व्यक्त केले.
महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी, कृषी विभाग महाराष्ट्र शासन आणि आत्मा यांच्या संयुक्त विद्यमाने पुणे विभागीय नैसर्गिक शेती कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते. विद्यापीठातील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर बहुउद्देशीय सभागृहात झालेल्या या कार्यशाळेला अहमदनगर, पुणे आणि सोलापूर विभागातील शेतकरी, कृषी अधिकारी व नैसर्गिक शेती करणारे शेतकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
एकात्मिक शेती पद्धतीचे महत्त्व
कार्यशाळेच्या उद्घाटनप्रसंगी बोलताना डॉ. विलास खर्चे यांनी सांगितले की, नैसर्गिक शेती करताना निविष्ठा निर्मितीसाठी शेतावरच विविध घटक उपलब्ध असणे आवश्यक आहे. यासाठी एकात्मिक शेती पद्धती अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहे. शेतीसोबत पशुपालन, जैविक घटकांचा वापर, पीक अवशेष व्यवस्थापन आणि सेंद्रिय घटकांचा समावेश केल्यास शेती अधिक फायदेशीर होऊ शकते.
त्यांनी पुढे सांगितले की, रासायनिक खतांच्या अति वापरामुळे जमिनीचे आरोग्य बिघडत असून हवामान बदलाचा थेट परिणाम पिकांच्या उत्पादनावर होत आहे. त्यामुळे जमिनीची सुपीकता टिकवून ठेवण्यासाठी नैसर्गिक शेती ही भविष्यातील गरज आहे.
नैसर्गिक शेतीचे तंत्रज्ञान समजून घेण्याचे आवाहन
कार्यशाळेत सहभागी झालेल्या शेतकऱ्यांना नैसर्गिक शेतीचे तंत्रज्ञान आत्मसात करण्याचे आवाहन करण्यात आले. डॉ. खर्चे यांनी शेतकऱ्यांना शेण, गोमूत्र आणि पीक अवशेषांचा प्रभावी वापर करून शेती उत्पादन खर्च कमी करण्याचे मार्गदर्शन केले.
यावेळी आत्माचे संचालक सुनील बोरकर यांनी नैसर्गिक शेती ही बहुआयामी दृष्टीकोनातून करण्याची गरज असल्याचे सांगितले. नैसर्गिक शेतीमुळे जमिनीची गुणवत्ता सुधारते तसेच शेती उत्पादनात टिकाऊपणा निर्माण होतो, असे त्यांनी नमूद केले.
तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
कार्यशाळेत विविध तज्ज्ञांनी नैसर्गिक शेतीसंदर्भातील विविध विषयांवर मार्गदर्शन केले. अहमदाबाद येथील गीर गोशाळेचे संस्थापक गोपालभाई सुतारिया, डॉ. प्रशांत नाईकवाडी, डॉ. उल्हास सुर्वे आणि दत्तात्रय शेरकर यांनी नैसर्गिक शेतीतील तांत्रिक बाबींवर माहिती दिली.
कार्यशाळेदरम्यान नैसर्गिक शेतीत वापरल्या जाणाऱ्या विविध निविष्ठांचे प्रदर्शन देखील भरविण्यात आले होते. शेतकऱ्यांनी या प्रदर्शनाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला.
शेतकऱ्यांचा मोठा सहभाग
या कार्यशाळेसाठी पुणे, अहमदनगर आणि सोलापूर विभागातील सुमारे १५०० हून अधिक शेतकरी उपस्थित होते. कृषी विभागातील अधिकारी, कर्मचारी आणि नैसर्गिक शेती करणारे अनेक प्रगतिशील शेतकरीही सहभागी झाले होते.
नैसर्गिक शेती ही केवळ पर्यावरणपूरक नसून भविष्यातील शाश्वत शेतीसाठी महत्त्वाचा पर्याय ठरत आहे. एकात्मिक शेती पद्धतीचा अवलंब करून शेतकरी कमी खर्चात अधिक उत्पादन घेऊ शकतात. त्यामुळे नैसर्गिक शेतीचा प्रसार आणि तांत्रिक ज्ञानाचे आदानप्रदान होणे आवश्यक असल्याचे मत कार्यशाळेत व्यक्त करण्यात आले.
© दीपक केदू अहिरे
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
******************************************
Telegram :
******************************************
Facebook :
******************************************
******************************************
YouTube :
******************************************
Quora :
******************************************
Koo :
******************************************
******************************************
******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
******************************************
Website :
******************************************
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा