ड्रॅगन फ्रुट शेती : कमी पाण्यात अधिक नफा देणारे आधुनिक फळपीक
Dragon Fruit Farming Guide in Marathi
आजच्या बदलत्या हवामानात आणि पाण्याच्या टंचाईच्या परिस्थितीत शेतकरी कमी खर्चात अधिक उत्पादन देणाऱ्या पिकांकडे वळत आहेत. अशाच आधुनिक आणि फायदेशीर फळपिकांमध्ये ड्रॅगन फ्रुट हे पीक वेगाने लोकप्रिय होत आहे. आकर्षक रंग, पौष्टिक गुणधर्म आणि बाजारातील वाढती मागणी यामुळे ड्रॅगन फ्रुट शेतीकडे अनेक शेतकरी वळताना दिसत आहेत.
ड्रॅगन फ्रुट म्हणजे काय?
ड्रॅगन फ्रुट हे कॅक्टस वर्गातील फळपीक असून त्याला “पिटाया” असेही म्हटले जाते. या फळाचे बाहेरील आवरण गुलाबी किंवा लाल रंगाचे असते, तर आतील गर पांढरा किंवा गुलाबी रंगाचा असतो. या फळामध्ये लहान काळ्या बिया असतात.
हे फळ चवीला हलके गोड असून आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर मानले जाते.
ड्रॅगन फ्रुटचे आरोग्यदायी फायदे
ड्रॅगन फ्रुटमध्ये भरपूर प्रमाणात जीवनसत्त्वे, खनिजे आणि अँटिऑक्सिडंट्स आढळतात.
प्रमुख फायदे :
शरीरातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यास मदत
कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यास सहाय्य
पचनक्रिया सुधारते
रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते
वजन नियंत्रणासाठी उपयुक्त
हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर
हवामान
ड्रॅगन फ्रुट हे उष्ण आणि कोरड्या हवामानात चांगले वाढणारे पीक आहे.
योग्य तापमान :
२० ते ३५ अंश सेल्सिअस
पावसाची आवश्यकता :
मध्यम पर्जन्यमान योग्य
जास्त पाणी साचल्यास मुळांना हानी होऊ शकते
विशेष बाब :
या पिकाला भरपूर सूर्यप्रकाश आवश्यक असतो.
जमीन
ड्रॅगन फ्रुटसाठी उत्तम निचऱ्याची जमीन आवश्यक असते.
योग्य जमीन :
हलकी ते मध्यम जमीन
वालुकामय किंवा सेंद्रिय पदार्थयुक्त जमीन
पाणी साचणार नाही अशी जमीन
मातीचा सामू (pH) :
५.५ ते ७.० दरम्यान
लागवड पद्धत
ड्रॅगन फ्रुटची लागवड प्रामुख्याने कटिंगद्वारे केली जाते.
लागवडीतील अंतर :
दोन झाडांमध्ये साधारण २ ते ३ मीटर अंतर
आधार व्यवस्था :
ड्रॅगन फ्रुट वेलवर्गीय असल्याने झाडांना सिमेंट पोल किंवा मजबूत आधार द्यावा लागतो.
खड्डा तयारी :
शेणखत
सेंद्रिय खत
थोडे रासायनिक खत मिसळून लागवड करावी
पाणी व्यवस्थापन
या पिकाला कमी पाणी लागते. त्यामुळे दुष्काळी भागातही हे पीक चांगले येऊ शकते.
सिंचन :
ठिबक सिंचन सर्वोत्तम
उन्हाळ्यात नियमित पाणी
पावसाळ्यात अतिरिक्त पाणी टाळावे
खत व्यवस्थापन
चांगल्या उत्पादनासाठी सेंद्रिय खतांचा वापर फायदेशीर ठरतो.
वापरावयाची खते :
कुजलेले शेणखत
कंपोस्ट खत
गांडूळ खत
आवश्यकतेनुसार रासायनिक खतांचा संतुलित वापर
फुलोरा आणि फळधारणा
ड्रॅगन फ्रुटमध्ये रात्री उमलणारी सुंदर फुले येतात. लागवडीनंतर साधारण १२ ते १८ महिन्यांत उत्पादन सुरू होते.
फळ काढणी :
फळाचा रंग गडद गुलाबी/लाल झाल्यावर काढणी करावी
वर्षातून अनेक वेळा उत्पादन मिळू शकते
उत्पादन आणि बाजारपेठ
योग्य व्यवस्थापन केल्यास ड्रॅगन फ्रुट शेतीतून चांगला नफा मिळू शकतो.
बाजारातील मागणी :
फळ बाजार
सुपर मार्केट
ज्यूस सेंटर
हेल्थ फूड मार्केट
विशेष बाब :
ड्रॅगन फ्रुटची मागणी शहरांमध्ये झपाट्याने वाढत आहे.
निष्कर्ष
कमी पाणी, कमी रोगप्रादुर्भाव आणि वाढती बाजारपेठ यामुळे ड्रॅगन फ्रुट हे भविष्यातील फायदेशीर फळपीक ठरू शकते. योग्य नियोजन, ठिबक सिंचन आणि बाजारपेठेचा अभ्यास केल्यास शेतकरी या पिकातून चांगले उत्पन्न मिळवू शकतात.
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा