तू तीळ, मी गूळ
You are sesame, I am jaggery
“तू तीळ, मी गूळघे गोड गोड बोल…”
हे शब्द केवळ मकरसंक्रांतीपुरते मर्यादित नाहीत, तर ते आपल्या संस्कृतीतील नात्यांची, माणुसकीची आणि जीवनातील गोडव्याची आठवण करून देतात. मकरसंक्रांत म्हणजे केवळ सण नव्हे, तर बदलाचा, नव्या सुरुवातीचा आणि सकारात्मकतेचा उत्सव आहे. सूर्याच्या उत्तरायणाची सुरुवात जशी अंधारातून प्रकाशाकडे नेते, तशीच ही संक्रांत माणसाच्या मनालाही कडवटपणातून गोडव्याकडे घेऊन जाते.
मकरसंक्रांत : बदलाची सुरुवात
भारतीय संस्कृतीत मकरसंक्रांत हा एकमेव सण आहे जो ठरावीक तारखेला येतो. याचा अर्थच असा की, हा सण आपल्याला स्थैर्य, शिस्त आणि निसर्गाच्या नियमांची जाणीव करून देतो. हिवाळ्याची तीव्रता कमी होऊ लागते, दिवस मोठे होतात, शेतकऱ्यांच्या कष्टाला फळ येते आणि जीवनात नवचैतन्य निर्माण होते.
याच काळात “तीळगूळ” एकमेकांना दिला जातो. पण या साध्या दिसणाऱ्या पदार्थामागे खोल अर्थ दडलेला आहे.
तीळ आणि गूळ : प्रतीकात्मक अर्थ
तीळ कडू, कठीण आणि छोटासा असतो. गूळ गोड, मऊ आणि एकत्र बांधणारा. आयुष्यही असेच असते—कधी कडू अनुभव, कधी गोड क्षण. “तू तीळ, मी गूळ” याचा अर्थ असा की, तुझ्यातील कडूपणा मी माझ्या गोडव्याने कमी करतो आणि माझा गोडवा तुझ्या वास्तवतेने संतुलित होतो.
हे नात्यांचं सूत्र आहे. कुठल्याही नात्यात फक्त गोडवा नसतो, तिथे गैरसमज, मतभेद, वेदना असतात. पण जर त्या नात्यात समजूत, संयम आणि प्रेम असेल, तर तीळ आणि गूळ एकत्र येऊन स्वादिष्ट लाडू तयार होतो.
“घे गोड गोड बोल” : संवादाचं महत्त्व
आजच्या धावपळीच्या, स्पर्धात्मक आणि तणावग्रस्त जीवनात आपण गोड बोलणं विसरत चाललो आहोत. सोशल मीडियावर शब्द पटकन टाकले जातात, पण त्यामागचा परिणाम विचारात घेतला जात नाही. मकरसंक्रांत आपल्याला आठवण करून देते—शब्द जपून वापरा, कारण शब्द नातं जोडूही शकतात आणि तोडूही शकतात.
“घे गोड गोड बोल” ही केवळ शुभेच्छा नाही, तर एक सामाजिक करार आहे. चला, आजपासून तरी कटुता बाजूला ठेवूया, मत्सर विसरूया आणि संवादात गोडवा आणूया.
नात्यांचा सण
मकरसंक्रांत हा स्त्रियांमध्ये विशेष उत्साहाने साजरा केला जातो—हळदीकुंकू, वाण देणे, भेटीगाठी. या सगळ्याचा उद्देश एकच—नाती घट्ट करणे. नवीन नाती जोडणे, जुन्या नात्यांतील दुरावा कमी करणे.
“तू तीळ, मी गूळ” हे वाक्य पती-पत्नी, मित्र-मैत्रिणी, आई-वडील आणि मुलं, भाऊ-बहिणी—सगळ्यांवर लागू पडतं. प्रत्येक नात्यात कधी ना कधी कडूपणा येतोच; पण त्या कडूपणावर गोडव्याची पुटं चढवणं हीच खरी कला आहे.
आजच्या काळातील अर्थ
आज आपण भौतिकदृष्ट्या खूप पुढे गेलो आहोत, पण भावनिकदृष्ट्या एकमेकांपासून दूर जातोय. अहंकार, अपेक्षा आणि तुलना यामुळे नाती तुटत आहेत. अशा वेळी मकरसंक्रांत आणि तीळगूळाचा संदेश अधिकच महत्त्वाचा ठरतो.
तीळ एकटा खाल्ला तर रुक्ष वाटतो, गूळ एकटा खाल्ला तर अतिगोड वाटतो. पण दोघं मिळून संतुलित चव तयार करतात. आयुष्यातही संतुलन गरजेचं आहे—स्वतःसाठी आणि इतरांसाठी...
जीवनासाठी शिकवण
या मकरसंक्रांतीला आपण काही ठराव करूया—
-
कटू अनुभवांवर गोड आठवणींचं मलम लावूया
-
रागाऐवजी संवाद निवडूया
-
तक्रारींपेक्षा कृतज्ञता स्वीकारूया
-
नात्यांमध्ये “मी”पेक्षा “आपण” महत्त्वाचं मानूया
कारण आयुष्य लहान आहे, पण नात्यांची चव आपण ठरवू शकतो.
कटू अनुभवांवर गोड आठवणींचं मलम लावूया
रागाऐवजी संवाद निवडूया
तक्रारींपेक्षा कृतज्ञता स्वीकारूया
नात्यांमध्ये “मी”पेक्षा “आपण” महत्त्वाचं मानूया
शेवटचा गोड विचार
मकरसंक्रांत म्हणजे पतंग उडवण्याचा सण, पण त्याहीपेक्षा मन उंच उडवण्याचा सण आहे. कडूपणाला गोडव्याची साथ देण्याचा, अंधारातून प्रकाशाकडे जाण्याचा सण आहे.
म्हणूनच—तू तीळ, मी गूळ…
आपण दोघं मिळून जीवनाचा गोड लाडू बनवूया.घे गोड गोड बोल…आणि नात्यांमध्ये पुन्हा एकदा गोडवा भरूया...
“तिळ-गूळ घ्या, गोड गोड बोला…या मकरसंक्रांतीला नात्यांमध्ये गोडवा वाढो,आनंद, आरोग्य आणि यश तुमच्या आयुष्यात सदैव नांदो.मकरसंक्रांतीच्या हार्दिक शुभेच्छा!” 🌞🪁
तू तीळ, मी गूळ
You are sesame,i am jaggery
तू तीळ, मी गूळ,
एकमेकात मिसळला तिळगूळ...
तिळगूळ हे प्रेमाचं प्रतीक,
गोड बोलण्याचं,आता तू शीक...
तू तीळ, मी गूळ. दोन्ही चाकं संसाराची,
परस्परांच्या सहमतीने गाडी आपली हाकलायची...
तू तीळ, मी गूळ, स्नेहभाव जपावा,
तरच आपल्या जीवनात वाजेल मधुर पावा...
तू तीळ, मी गूळ, मकरसंक्रांती व्हावी साजरी,
आपुलकीचा झरा, तू धरावा माझ्या शिरी...
तू तीळ, मी गूळ,
एकमेकात मिसळला तिळगूळ...
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा