name='viewport'/> link rel=“canonical”href=“https://ahiredeepak.blogspot.com/” /> स्व-काव्यांकुर (Swa-Kavyankur)

डॉ.दत्ता विघावे : अभ्यासू समिक्षक (Dr.Datta Vighave: A scholarly critic)


 🏏 डॉ. दत्ता विघावे: विश्लेषणाच्या धगधगत्या रेषेवर चालणारा अभ्यासू समिक्षक
🏏Dr.Datta Vighave: A scholarly critic who walks the blazing line of analysis

Dr. Datta vigjave : abhasyu samikshak


   क्रिकेट समिक्षण, पंचगिरी, सामाजिक कार्य, साहित्य, पर्यावरण आणि आरोग्य या पाच क्षेत्रांत विश्वविक्रम प्रस्थापित करणारे डॉ. दत्ता विघावे हे महाराष्ट्राचे अभिमान आहेत. ग्रामीण पार्श्वभूमीतून जागतिक पातळीवर पोहोचलेल्या या बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वाने मराठी भाषेत समिक्षणाचा नवा आयाम निर्माण केला आहे. त्यांचे कार्य, देहदानाचा निर्णय आणि समाजप्रेरक दृष्टिकोन जाणून घ्या या विशेष ब्लॉगमध्ये...

🌾 ग्रामीण भूमीतून जागतिक व्यासपीठापर्यंतचा प्रवास

  क्रिकेट हा केवळ खेळ नाही, तर भावना आहे. या खेळाशी जोडलेले असंख्य लोक वेगवेगळ्या भूमिकांमधून योगदान देतात—खेळाडू, पंच, प्रशिक्षक आणि समिक्षक म्हणून. याच क्षेत्रात स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण करणारे नाव म्हणजे डॉ. दत्ता सिंधुताई बाबुलाल विघावे. क्रिकेटच्या पार्श्वभूमीशिवाय ग्रामीण वातावरणातून आलेल्या या व्यक्तीने स्वतःच्या जिद्द, अभ्यास आणि परिश्रमाच्या जोरावर जागतिक स्तर गाठले.

📊 क्रिकेट समिक्षणात अनोखी ओळख

  क्रिकेटचे भाष्य आणि विश्लेषण हे केवळ आकडेवारी किंवा निकाल सांगण्यापुरते मर्यादित नाही. त्यामागे रणनीती, मानसशास्त्र आणि इतिहास दडलेला असतो. डॉ. विघावे हे मराठी भाषेतून या सर्व पैलूंना उजाळा देतात.

   त्यांचे समिक्षण हे हर्षा भोगले, अयाज मेमन आणि सुनंदन लेले यांसारख्या नामवंत समिक्षकांच्या तोडीस तोड ठरले आहे.

  • हर्षा भोगलेप्रमाणे संयत आणि प्रभावी शैली
  • अयाज मेमनसारखा ऐतिहासिक दृष्टिकोन
  • सुनंदन लेलेप्रमाणे सखोल अंतर्दृष्टी

  त्यांचे लेखन केवळ सामन्यांपुरते मर्यादित न राहता समाजशास्त्रीय, सांस्कृतिक आणि मानसिकतेच्या अंगाने क्रिकेटचे विश्लेषण करते.


🏅 ५ विश्वविक्रम आणि १३,००० पेक्षा अधिक लेख


  डॉ. विघावे हे पाच वेगवेगळ्या क्षेत्रांतील विश्वविक्रमांचे मानकरी आहेत. क्रिकेट समिक्षण, पंचगिरी, साहित्य, सामाजिक कार्य आणि पर्यावरण या सर्व क्षेत्रांत त्यांनी आपली छाप सोडली आहे.

   त्यांनी आतापर्यंत १३,००० हून अधिक लेख, ब्लॉग आणि विश्लेषणं विविध मराठी तसेच राष्ट्रीय माध्यमांतून प्रकाशित केली आहेत. त्यांच्या लेखनाची शैली तांत्रिक असूनही वाचकाला आकर्षित करणारी आहे.


👨‍👦 पितापुत्राचा जागतिक विक्रम


  क्रिकेट इतिहासातील एक अभूतपूर्व घटना म्हणजे डॉ. दत्ता विघावे आणि त्यांचा मुलगा ऋषिकेश विघावे यांनी मिळून सलग ३२ अधिकृत क्रिकेट सामन्यांमध्ये पंचगिरी केली आहे.

   ही जोडी जगातील पहिली “Father-Son Umpiring Pair” म्हणून बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स (२०१९) मध्ये नोंदली गेली. त्यांनी पुरुष, महिला, अंध, अपंग, मुलं-मुली अशा विविध स्तरांवरील स्पर्धांमध्ये पंचगिरी करून विविधतेचा सुंदर नमुना सादर केला आहे.


❤️ देहदानाचा प्रेरणादायी निर्णय


     डॉ. विघावे यांनी मृत्यूपश्चात आपले संपूर्ण शरीर भारत सरकारच्या आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयाला दान करण्याचा संकल्प केला आहे.

   “वसुधैव कुटुंबकम” या संकल्पनेवर विश्वास ठेवून त्यांनी समाजात देहदानाची प्रेरणा निर्माण केली. त्यांच्या मते, “मृत्यूनंतरही शरीराने समाजकार्यास उपयोग व्हावा, हेच खरे जीवनाचे समाधान आहे.”

    त्यांच्या या निर्णयामुळे अनेक तरुण आणि विद्यार्थ्यांमध्ये देहदानाविषयी जागरूकता वाढली आहे.


🎙️ केव्हीके प्रवरा कम्युनिटी रेडिओवरील तज्ञ उपस्थिती


 पर्यावरण संवर्धन आणि देहदान या विषयांवर त्यांनी केव्हीके प्रवरा कम्युनिटी रेडिओवर थेट तज्ञ म्हणून सहभाग घेतला.

   श्रोत्यांच्या प्रश्नांना संयत आणि वैज्ञानिक उत्तरं देत त्यांनी पर्यावरण संतुलन, प्लास्टिकमुक्त जीवनशैली, आणि वृक्षसंवर्धन या विषयांवर मार्गदर्शन केलं.


🌍 ‘वसुधैव कुटुंबकम’चा जीवनदृष्टिकोन


   साहित्य, सामाजिक कार्य, शिक्षण, आरोग्य, पत्रकारिता, पर्यावरण आणि महिला सन्मान अशा सर्व क्षेत्रांत त्यांनी बहुआयामी योगदान दिलं आहे.


 साहित्य क्षेत्रात : ‘नातं मातीशी’ काव्यसंग्रह, ‘कॉलेज लाइफ’ कथासंग्रह आणि ३७ वर्षांहून अधिक साहित्यिक आयोजन

  पर्यावरण क्षेत्रात : १०,००० पेक्षा अधिक वृक्षारोपण, प्लास्टिक बंदी मोहिमा, पर्यावरण संदेश उपक्रम

  आरोग्य क्षेत्रात : कुष्ठरोग, कर्करोगग्रस्तांसाठी मदत आणि आरोग्य जनजागृती

  शैक्षणिक उपक्रम : गरीब विद्यार्थ्यांना साहित्य-साहित्य मदत, वर्ल्ड पार्लमेंट योजनांतून शाळांना प्रोत्साहन


🌟 पद्मश्रीसाठी समाजाची मागणी


 डॉ. दत्ता विघावे यांच्या कार्याची व्याप्ती, प्रामाणिकपणा आणि सातत्य पाहता समाजातून पद्मश्री आणि महाराष्ट्र भूषण पुरस्कारासाठी त्यांची जोरदार शिफारस होत आहे.

    त्यांचे व्यक्तिमत्त्व हे केवळ यशाचे नव्हे, तर मानवी संवेदनांचे प्रतिक आहे.


💬 समारोप


    डॉ. दत्ता विघावे यांचे आयुष्य हे “समर्पणातून यश” या तत्त्वाचे जिवंत उदाहरण आहे. त्यांनी क्रिकेटच्या जगात समिक्षणाचे नवे परिमाण तयार केले, समाजकार्यात जीव ओतला आणि मृत्यूनंतरही देहदानाच्या माध्यमातून मानवतेचा संदेश दिला.


  त्यांच्या कार्याने सिद्ध केलं आहे की —

“समिक्षण हे शब्दांचं नव्हे, तर दृष्टिकोनाचं सामर्थ्य आहे.”

  डॉ. दत्ता विघावे यांना मनःपूर्वक सलाम आणि भावी वाटचालीसाठी हार्दिक शुभेच्छा!

© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

www.digitalkrushiyog.com

digitalkrushiyog@gmail.com

******************************************
Telegram :
******************************************
Facebook :
******************************************
Instagram : 
******************************************
YouTube :

******************************************
Quora :
https://mr.quora.com/profile/Deepak-Ahire-5?ch=10&oid=1651193170&share=74b6a2ed&srid=hZHxKh&target_type=user
******************************************
Koo :
******************************************
Pintrest:
******************************************
Share chat :
******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
******************************************
Website :

******************************************

शेतीपूरक व्यवसायातून आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल! (Moving from agribusiness to self-reliance)


शेतीपूरक व्यवसायातून आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल!
Moving from agribusiness to self-reliance

शुभांगी प्रितिश कारे आणि विद्या योगेश पानसरे यांची प्रेरणादायी यशोगाथा
The inspiring success story of Shubhangi Pritish Kare and Vidya Yogesh Pansare

Shetipurak vyavasaytun atmanirbhartekade vatchal

 आजच्या काळात महिलांनी उद्योगक्षेत्रात आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. काही महिला नोकरीची वाट न धरता स्वतःचा व्यवसाय उभारून आर्थिक स्वावलंबनाचे उदाहरण निर्माण करत आहेत. अशाच दोन मैत्रिणी — शुभांगी कारे आणि विद्या पानसरे, यांनी अडचणींवर मात करत “ज्यूस फार्म” या उपक्रमातून आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल केली आहे.


🎓 शिक्षणातून उद्योगाकडे प्रवास

 शुभांगी यांनी बी.ई. (मेकॅनिकल) तर विद्या यांनी फॅशन डिझाइनिंगचा डिप्लोमा पूर्ण केला आहे. दोघीही उच्चशिक्षित असूनही, त्यांना व्यवसायाचा प्रत्यक्ष अनुभव नव्हता. तरीसुद्धा त्यांनी पारंपरिक मार्ग न धरता, काहीतरी नवीन करण्याचा निर्णय घेतला. लग्नानंतर विद्या यांच्या सासऱ्यांना कॅन्सर झाल्याने त्यांचा छोटा व्यवसाय थांबवावा लागला, तर शुभांगी यांना मुलांच्या जबाबदारीमुळे स्वतःचा उपक्रम सुरू करता आला नाही. पण दोघींच्या मनात एक ठाम विचार होता —“शेतीपूरक व्यवसायातून काहीतरी स्वतःचं निर्माण करायचं!”


🌱 कल्पनेचा जन्म आणि सुरुवात

 योगायोगाने “ज्यूस फार्म फ्रँचायजी” सुरू करण्याचा प्रस्ताव त्यांच्या समोर आला. त्यांनी लगेचच पिंपळगाव बसवंत येथील प्रशिक्षण केंद्रात जाऊन प्रत्यक्ष अनुभव घेतला. हे प्रशिक्षण त्यांच्या आयुष्यातील टर्निंग पॉइंट ठरलं. पहिल्यांदाच घराबाहेर पडलेल्या या महिलांना मुलांची आठवण होत होती, पण त्या एकमेकींना धीर देत राहिल्या. प्रशिक्षणादरम्यान त्यांना जाणवलं की हे काम अवघड नाही, फक्त शिकण्याची तयारी हवी.


🧃 व्यवसायातील पहिली पायरी

     मे २०२४ मध्ये त्यांनी ओझर (नाशिक) येथे “ज्यूस फार्म” सुरू केला. सुरुवातीला ग्राहकांचा प्रतिसाद उत्तम मिळत होता, परंतु काही दिवसांतच समोरच्या रस्त्याचे काम सुरू झाल्याने ग्राहक येणे थांबले. पण या अडचणीवर त्यांनी एक वेगळा उपाय शोधला — त्या ग्राहकांपर्यंत स्वतः पोहोचल्या! लग्नसमारंभ, उत्सव आणि कार्यक्रमांमध्ये त्यांनी आमरस पुरवठा सुरू केला आणि एका सीझनमध्ये तब्बल ५०० लिटर आमरस विकला. या प्रयत्नांमुळे “ज्यूस फार्म” ची ओळख अधिक लोकांपर्यंत पोहोचली.


💪 संयम, नियोजन आणि चिकाटी

   रस्त्याचं काम, स्पर्धा, आणि घरगुती जबाबदाऱ्या — या सगळ्या अडचणींच्या पार्श्वभूमीवर शुभांगी आणि विद्या यांनी व्यवसायाचं उत्तम नियोजन केलं.

    त्या सांगतात, “ग्राहक येत नसतील, तर आपण त्यांच्या पर्यंत जावं!” त्यांनी नियमित कार्यक्रम आयोजित केले — हळदी-कुंकू समारंभ, वाढदिवस, महिला मेळावे, अशा उपक्रमांमुळे ग्राहकांशी वैयक्तिक नातं तयार झालं. ओझर परिसरात असलेल्या एचएएल आणि एअरफोर्स वसाहतींमुळे त्यांचा व्यवसाय आणखी वाढला. देशाच्या विविध भागांतून येणारे लोक त्यांच्या ज्यूसचा आस्वाद घेऊ लागले.


💰 आर्थिक शिस्त आणि व्यावसायिक दृष्टिकोन

   त्यांच्या यशाचं मोठं रहस्य म्हणजे योग्य आर्थिक नियोजन. ऑफ-सीझनमध्येही त्यांनी साठा, खर्च आणि उत्पन्न यांचं संतुलन राखलं. आज त्यांच्या “ज्यूस फार्म” ची उलाढाल १५ लाख रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे — हे त्यांच्या मेहनतीचं आणि नियोजनशक्तीचं जिवंत उदाहरण आहे.


🌼 महिलांसाठी प्रेरणादायी संदेश

   शुभांगी आणि विद्या सांगतात — “कितीही काम असलं तरी त्यात मजा असते, कारण हे आमचं स्वतःचं आहे.” त्यांच्या मते, कोणत्याही व्यवसायात यश मिळवण्यासाठी सकारात्मक दृष्टिकोन, नियमित नियोजन आणि गुणवत्तेवर भर असणं अत्यावश्यक आहे. त्यांनी व्यवसायात “Zero Wastage Policy” अवलंबली आहे. SOP (Standard Operating Procedures) पाळून त्या ग्राहकांना दर्जेदार आणि परवडणाऱ्या किमतीत आरोग्यदायी ज्यूस पुरवतात. हाच त्यांचा यशाचा मंत्र आहे.


🚀 आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल

   या उपक्रमातून त्यांनी केवळ आर्थिक स्थैर्य मिळवलं नाही, तर संवादकौशल्य, आत्मविश्वास आणि व्यवस्थापनक्षमता वाढवली. ग्रामीण आणि निमशहरी महिलांसाठी त्यांनी दाखवून दिलं की —घर सांभाळत उद्योजक बनणं शक्य आहे! आज “ज्यूस फार्म – ओझर” हे नाव स्थानिक पातळीवर ओळख बनवत आहे,

आणि शुभांगी-विद्या यांच्या पुढील ध्येयात आहे — “इतर महिलांनाही व्यवसाय शिकवून त्यांना आत्मनिर्भर बनवणं.”


🏁 निष्कर्ष

   शुभांगी कारे आणि विद्या पानसरे या दोघींचा प्रवास हे सिद्ध करतो की —अडचणी म्हणजे अडथळे नाहीत, तर संधी असतात. दृढ निश्चय, योग्य प्रशिक्षण आणि सकारात्मक दृष्टिकोन असेल,तर कोणतीही महिला आत्मनिर्भर होऊ शकते.

“शेतीपूरक व्यवसायातून आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल” —ही कहाणी केवळ दोन महिलांची नाही, तर हजारो महिलांसाठी प्रेरणेचा दीपस्तंभ आहे.

© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

www.digitalkrushiyog.com

digitalkrushiyog@gmail.com

******************************************
Telegram :
******************************************
Facebook :
******************************************
Instagram : 
******************************************
YouTube :

******************************************
Quora :
https://mr.quora.com/profile/Deepak-Ahire-5?ch=10&oid=1651193170&share=74b6a2ed&srid=hZHxKh&target_type=user
******************************************
Koo :
******************************************
Pintrest:
******************************************
Share chat :
******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
******************************************
Website :

******************************************

जनार्दन अडसूळ : बीजोत्पादनात विक्रमी यश मिळवणारे प्रगतिशील शेतकरी (Janardan Adsul: Progressive farmer who achieved record success in seed production)



जनार्दन अडसूळ : बीजोत्पादनात विक्रमी यश मिळवणारे प्रगतिशील शेतकरी
 Janardan Adsul: Progressive farmer who achieved record success in seed production

Janardhan adsul : bijopadnat vikrami yash

    

    सातारा जिल्ह्यातील फलटण तालुक्यातील तरडगाव या गावात राहणारे श्री. जनार्दन संतराम अडसूळ हे नाव आज ग्रामीण भागात शेतीत नावीन्य आणणाऱ्या शेतकऱ्यांपैकी एक आहे. 

     त्यांच्या १२ एकर शेतीत त्यांनी पारंपरिक पद्धतींपेक्षा वेगळा दृष्टिकोन स्वीकारला आहे. सातत्य, नियोजन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या आधारे त्यांनी शेतीत यशस्वी प्रयोग केले आहेत.


🌾 बीजोत्पादन क्षेत्रातील उल्लेखनीय कार्य

   जनार्दन अडसूळ यांनी सोयाबीन आणि गहू बीजोत्पादन या क्षेत्रात नावलौकिक मिळवला आहे. फलटण तालुक्यात बीजोत्पादनासाठी त्यांचे नाव आघाडीवर आहे. २०२२-२३ या वर्षी त्यांनी महाबीज सोयाबीन पीक स्पर्धेत भाग घेतला. 

     सोयाबीनच्या ‘किमया’ या जातीचे एकरी २४ क्विंटल उत्पादन घेऊन त्यांनी विक्रमी कामगिरी केली आणि स्पर्धेत प्रथम क्रमांक पटकावला. ही कामगिरी केवळ त्यांच्या मेहनतीचे फळ नाही, तर योग्य जमिनीचे आराखडे, सिंचन व्यवस्थापन, आणि वैज्ञानिक पद्धतीने शेती केल्याचा परिणाम आहे.

Janardan adsul : bijopadnat vikrami yash

🌾 गहू बीजोत्पादनात विक्रमी यश

   सोयाबीननंतर त्यांनी गहू पिकातही उल्लेखनीय कामगिरी केली. त्यांनी खपली गव्हाचा सीड प्लॉट घेतला आणि एकरी २० क्विंटल उत्पादन मिळवले. हे बियाणे त्यांनी ₹१०० प्रति किलो दराने विक्रीसाठी उपलब्ध केले, ज्यामुळे स्थानिक शेतकऱ्यांनाही गुणवत्तापूर्ण बियाणे मिळाले आणि त्यांचा आर्थिक लाभ झाला.  

     राज्य गहू पीक स्पर्धेत त्यांनी एकरी २७.२ क्विंटल उत्पादन घेऊन प्रथम क्रमांक पटकावला. या कामगिरीमुळे ते राज्यातील सर्वोत्तम गहू उत्पादक शेतकऱ्यांपैकी एक ठरले. 


🐄 दुग्ध व्यवसाय आणि भाजीपाला उत्पादन

   बीजोत्पादनाशिवाय जनार्दन अडसूळ यांनी दुग्ध व्यवसाय आणि भाजीपाला उत्पादन यांच्याकडेही लक्ष दिले आहे. यामुळे शेतीतील उत्पन्नाचे विविध स्रोत निर्माण झाले आहेत.  

      शेतीतून मिळणारे अवशेष ते दुधाळ जनावरांच्या आहारासाठी वापरतात आणि त्या शेणखतातून सेंद्रिय खताची निर्मिती करून शेती अधिक सुपीक बनवतात. अशा प्रकारे शेती आणि दुग्ध व्यवसायाचा संगम घडवून त्यांनी "शेतीपूरक व्यवसायातून आत्मनिर्भरतेकडे" हा आदर्श मार्ग दाखवला आहे.


🚜 इतर शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणा

    श्री. अडसूळ केवळ स्वतःच प्रगत नाहीत, तर इतर शेतकऱ्यांनाही प्रगतीकडे नेण्याचे काम ते करत आहेत. ते ग्राम बीजोत्पादन गटाचे अध्यक्ष आहेत आणि त्यांच्या नेतृत्वाखाली अनेक शेतकरी आज बीजोत्पादन आणि उच्च उत्पादनाच्या क्षेत्रात काम करत आहेत. ते शिवार फेऱ्या, अभ्यास दौरे, कृषी पर्यटन अशा उपक्रमांद्वारे शेतकऱ्यांना नवे ज्ञान देतात आणि शेतीबद्दल सकारात्मक दृष्टी निर्माण करतात.


🏆 राज्यस्तरीय सन्मान आणि पुरस्कार

    त्यांच्या उत्कृष्ट कामगिरीची दखल महाराष्ट्र शासनाने घेतली असून त्यांना "वसंतराव नाईक कृषिभूषण पुरस्कार २०१८" प्रदान करण्यात आला आहे. तसेच "वसंतराव नाईक शेतीनिष्ठ शेतकरी पुरस्कार" यांचेही  ते मानकरी ठरले आहेत. हे पुरस्कार त्यांच्या सातत्यपूर्ण मेहनतीचे, प्रयोगशील वृत्तीचे आणि समाजाभिमुख दृष्टिकोनाचे प्रतीक आहेत.


🌻 आधुनिक शेतीचा आदर्श

  जनार्दन अडसूळ यांनी दाखवून दिले आहे की शेती केवळ उपजीविकेचे साधन नसून ती एक यशस्वी व्यवसायाची संधी आहे. त्यांनी वैज्ञानिक शेती, योग्य नियोजन, आणि नवकल्पनांच्या साहाय्याने केवळ उत्पादन वाढवले नाही, तर ग्रामीण भागातील इतर शेतकऱ्यांना प्रेरणादायी उदाहरण दिले.


💬 निष्कर्ष

  आजच्या यांत्रिकीकरणाच्या आणि हवामान बदलाच्या काळात जनार्दन अडसूळ यांची कार्यपद्धती सर्वांसाठी मार्गदर्शक आहे. त्यांच्या शेतीतून एकच संदेश मिळतो-- "शेतीत यश मिळवायचं असेल, तर मेहनतीसोबत नियोजन, नवकल्पना आणि सकारात्मक विचार आवश्यक आहेत."

  अशा प्रेरणादायी शेतकऱ्यामुळेच महाराष्ट्राची माती अधिक सुपीक, सक्षम आणि समृद्ध होत आहे. 🌾


© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

www.digitalkrushiyog.com

digitalkrushiyog@gmail.com

******************************************
Telegram :
******************************************
Facebook :
******************************************
Instagram : 
******************************************
YouTube :

******************************************
Quora :
https://mr.quora.com/profile/Deepak-Ahire-5?ch=10&oid=1651193170&share=74b6a2ed&srid=hZHxKh&target_type=user
******************************************
Koo :
******************************************
Pintrest:
******************************************
Share chat :
******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
******************************************
Website :

******************************************

पत्रास कारण की… | The Reason for the Letter is


पत्रास कारण की...
The reason for the letter is


Patras karan ki


  जागतिक टपाल दिन हा केवळ टपालसेवेचा सन्मान करणारा दिवस नाही, तर मानवी भावनांच्या देवाणघेवाणीचा उत्सव आहे. पत्र हे कधी काळी आपले संवादाचे एकमेव साधन होते — हाताने लिहिलेल्या ओळींमधून प्रेम, ओढ, आशा आणि प्रतीक्षा या सगळ्या भावना जिवंत होत. आजच्या डिजिटल युगातही त्या पत्रांमध्ये एक वेगळी ऊब, एक खास आत्मीयता दडलेली आहे.
   या भावविश्वाची जपणूक करण्यासाठी आणि त्या जुन्या आठवणींना पुन्हा उजाळा देण्यासाठी मी ही कविता लिहिली आहे. टपालचं महत्त्व आणि पत्रलेखनाची संस्कृती जिवंत राहावी, हीच या कवितेमागची प्रेरणा...

  या जागतिक टपाल दिनानिमित्त, चला पुन्हा एकदा मनापासून एक पत्र लिहूया — कोणाकडे तरी, स्वतःकडे तरी...

Patras karan ki

पत्रास कारण की...
The reason for the letter is


  पत्रास कारण की 
आता आठवण येते टपालदिनाला, 
सोडून दिले आपण आता 
पत्र लिहिण्याला नी वाचण्याला... 

पोष्टमनची वाट आम्ही 
दिवस दिवस बघायचो, 
इच्छित पत्र आले की 
आनंदाने वाचायचो... 

आता पत्रलेखन झाले 
दुर्मिळ इतिहासजमा, 
येत नाही दारी 
आता पोष्टमन मामा... 

सोशल मिडियामुळे 
जग आलंय जवळ, 
पण लिखीत पत्रच 
काढायचं मनामनातला मळ...

© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

www.digitalkrushiyog.com

digitalkrushiyog@gmail.com

******************************************
Telegram :
******************************************
Facebook :
******************************************
Instagram : 
******************************************
YouTube :

******************************************
Quora :
https://mr.quora.com/profile/Deepak-Ahire-5?ch=10&oid=1651193170&share=74b6a2ed&srid=hZHxKh&target_type=user
******************************************
Koo :
******************************************
Pintrest:
******************************************
Share chat :
******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
******************************************
Website :

******************************************

राहीबाई पोपेरे : बीजमाता आणि शाश्वत शेतीची प्रेरणा (Rahibai Popere: Mother of Seeds and Inspiration for Sustainable Agriculture)


 राहीबाई पोपेरे : बीजमाता आणि शाश्वत शेतीची प्रेरणा
Rahibai Popere: Mother of Seeds and Inspiration for Sustainable Agriculture

Rahibai popere : bijmata aani shaswat sheticha prerana

   राहीबाई पोपेरे या ‘बीजमाता’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आदिवासी शेतकरी आहेत. स्थानिक बियाण्यांचे संवर्धन, शाश्वत शेती, आणि महिलांच्या सबलीकरणातून त्यांनी शेतीत नवा आदर्श निर्माण केला.

  महाराष्ट्रातील अहमदनगर जिल्ह्यातील अकोले तालुक्यातील कोम्बळणे गावात राहणाऱ्या राहीबाई पोपेरे यांना संपूर्ण देशभरात "बीजमाता" म्हणून ओळखले जाते. शिक्षण न घेऊ शकलेल्या या आदिवासी महिलेने आपल्या अनुभव, निरीक्षण आणि मेहनतीच्या जोरावर पारंपरिक बियाण्यांचे संवर्धन करून शाश्वत शेतीचा आदर्श घालून दिला आहे.


  राहीबाईंचा जन्म १९६४ साली महादेव कोळी आदिवासी समाजात झाला. बालपणापासूनच शेतात काम करून त्यांनी जमिनीशी नाते जोडले. लग्नानंतर कधी मजुरी, तर कधी शेती करून त्यांनी कुटुंबाचा उदरनिर्वाह केला. या प्रवासात त्यांनी पारंपरिक शेती आणि स्थानिक बियाण्यांचे महत्त्व ओळखले. हायब्रिड बियाण्यांमुळे वाढणारा खर्च, जमिनीची कमी होणारी सुपीकता आणि लोकांच्या आरोग्यावर होणारा परिणाम पाहून त्यांनी देशी बियाण्यांचा प्रसार करण्याचा ध्यास घेतला.


  त्यांनी कळसुबाई परिसर बियाणी संवर्धन समिती स्थापन करून १०० पेक्षा जास्त स्थानिक वाणांचे जतन केले. शेतकऱ्यांना त्यांनी बियाण्यांची बँक उपलब्ध करून दिली, ज्यातून बियाणे कर्जावर दिले जाते आणि परत करताना दुप्पट बियाणे परत द्यावे लागतात. या उपक्रमामुळे शेतकरी हायब्रिड बियाण्यांवरील अवलंबित्वातून मुक्त झाले आणि उत्पादनाचा खर्चही कमी झाला.


  राहीबाई केवळ बियाण्यांपुरत्याच मर्यादित राहिल्या नाहीत. त्यांनी जलसंधारण, सेंद्रिय शेती, पोषण, आणि महिलांच्या सबलीकरणासाठी अनेक उपक्रम राबवले. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे गावकऱ्यांच्या जीवनमानात बदल झाला आणि अन्नसुरक्षा सुनिश्चित झाली.


    त्यांच्या कार्याचा गौरव म्हणून २०१८ साली त्यांना बीबीसीच्या 100 Women यादीत स्थान मिळाले. २०१९ मध्ये नारी शक्ति पुरस्कार, तर २०२० मध्ये पद्मश्री पुरस्काराने त्यांचा सन्मान करण्यात आला.


  आज राहीबाई पोपेरे यांचे कार्य संपूर्ण भारतासाठी प्रेरणादायी ठरले आहे. त्यांनी दाखवून दिले की, शिक्षण नसतानाही ज्ञान अनुभवातून मिळू शकते आणि स्थानिक बियाण्यांचे जतन करून शेतकरी, पर्यावरण आणि आरोग्य यांचे रक्षण करता येते. बीजमाता राहीबाई पोपेरे या शाश्वत शेती आणि पर्यावरण संवर्धनाचे खरे प्रतीक आहेत.

© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

www.digitalkrushiyog.com

digitalkrushiyog@gmail.com

******************************************
Telegram :
******************************************
Facebook :
******************************************
Instagram : 
******************************************
YouTube :

******************************************
Quora :
https://mr.quora.com/profile/Deepak-Ahire-5?ch=10&oid=1651193170&share=74b6a2ed&srid=hZHxKh&target_type=user
******************************************
Koo :
******************************************
Pintrest:
******************************************
Share chat :
******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
******************************************
Website :

******************************************

दोन महिलांचा ध्यास, शेती आणि द्राक्ष निर्यातीचा यशस्वी प्रवास! (Two women's passion, a successful journey of farming and grape export)

दोन महिलांचा ध्यास, शेती आणि द्राक्ष निर्यातीचा यशस्वी प्रवास!
Two women's passion, a successful journey of farming and grape export

Don mahilancha dhyas, sheti aani draksh niryaticha yashsvi pravas

   आजच्या काळात शहरात सरकारी नोकरी करणाऱ्या पतींसोबत सुखाचं आयुष्य सहज मिळू शकतं. पण मनीषा दीपक जाधव आणि सविता बबन जाधव या दोन महिलांनी वेगळा मार्ग निवडला. शेतीची माती आणि परिश्रमावर विश्वास ठेवत त्यांनी द्राक्ष शेतीसह द्राक्ष निर्यातीचं स्वप्न साकार केलं.


   मनीषा आणि सविता – दोघींना प्रत्येकी दोन मुले आहेत. मनीषांचे पती एस.टी. महामंडळात तर सवितांचे पती एम.एस.इ.बी.मध्ये कार्यरत आहेत. कुटुंबातील तिसरे दीर प्राध्यापक असून त्यांची पत्नी शिक्षिका आहे. म्हणजे घरातील सर्व पुरुष सरकारी नोकरीत होते. तरीही शेतीची जबाबदारी या दोन महिलांनी स्वतःच्या खांद्यावर घेतली.


     २०१८ साली त्यांनी द्राक्षबाग लावण्याचा निर्णय घेतला. मात्र, २०२२ मध्ये मनीषांच्या पतींना मुंबई येथे अनुकंपा तत्वावर नोकरी मिळाली, तेव्हा परिस्थिती कठीण होती. द्राक्षबाग नव्यानेच उभी राहत होती आणि अनुभवही कमी होता. अशा वेळी मनीषांनी ठाम शब्दांत सांगितले – "तुम्ही निर्धास्त नोकरीला जा, शेती कोणीच खोदून नेणार नाही, जबाबदारी आम्ही सांभाळू."


    यानंतर दोघींनी खऱ्या अर्थाने संघर्ष सुरू केला. मजूर न मिळाल्यास स्वतः शेतात काम केलं. तज्ञांचे मार्गदर्शन घेतलं, चुका करून शिकल्या आणि दिवसेंदिवस पारंगत होत गेल्या. मेहनतीच्या जोरावर बाग फुलत गेली. २०२० पासून त्यांनी सह्याद्री फार्म्सच्या माध्यमातून द्राक्ष निर्यात सुरू केली आणि सभासदत्वही घेतलं.


   त्यांच्या परिश्रमाचे फळ लवकरच दिसू लागले.

२०२२ मध्ये २५.२३ टनातून १८.१६ लाख रुपये उत्पन्न.

२०२३ मध्ये २९.४४ टनातून २२.९६ लाख रुपये.

२०२४ मध्ये १५.५० टनातून १३.४८ लाख रुपये.

२०२५ मध्ये २०.३८ टनातून १६.७० लाख रुपये.


    विशेष म्हणजे २०२२-२३ साली विक्रमी एकरी १२ टन उत्पादन घेऊन १०० टक्के द्राक्ष निर्यात करण्याचा मानही मिळवला. सध्या त्यांच्या ७ एकर शेतीत २.५ एकर थॉम्पसन, १.५ एकर क्रिमसन आणि उर्वरित क्षेत्रात फ्लॉवर आहे.


   आज त्यांची द्राक्षबाग पाहण्यासाठी तालुक्यातील लोक येतात आणि मार्गदर्शन घेतात. लोक विचारतात – "सर्व पुरुष नोकरीला आहेत, मग एवढी मेहनत कशाला?" तेव्हा या ‘लेडी जय-वीरू’ हसून उत्तर देतात – "कष्टाला पर्याय नाही."


     जाधव कुटुंबाची खरी ताकद म्हणजे त्यांचं एकत्र राहणं. पतींनी महिलांवर विश्वास दाखवला, त्यांना मुभा दिली, आणि महिलांनी कष्ट, जिद्द व कल्पकतेने शेतीतून आर्थिक बळकटी निर्माण केली.


       आज मनीषा आणि सविता या फक्त शेतकरी नाहीत, तर निर्यातदार महिलांचा प्रेरणादायी चेहरा आहेत. त्यांनी सिद्ध केलं की, शहरातील आरामशीर आयुष्य सोडून संघर्षाचा मार्ग निवडला तर शेतीही लाखोंचं उत्पन्न देऊ शकते.

© दीपक केदू अहिरे

नाशिक 

deepakahire1973@gmail.com

www.ahiredeepak.blogspot.com

www.digitalkrushiyog.com

digitalkrushiyog@gmail.com

******************************************
Telegram :
******************************************
Facebook :
******************************************
Instagram : 
******************************************
YouTube :

******************************************
Quora :
https://mr.quora.com/profile/Deepak-Ahire-5?ch=10&oid=1651193170&share=74b6a2ed&srid=hZHxKh&target_type=user
******************************************
Koo :
******************************************
Pintrest:
******************************************
Share chat :
******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
******************************************
Website :

******************************************

करवंदाच्या शेतीतून एकरी १.५ लाखांचे उत्पन्न ! Sada Karvanda: A Revolution in Sustainable Fruit Farming by Sadashiv Adkine

  करवंदाच्या शेतीतून एकरी १.५ लाखांचे उत्पन्न! कुंपणासाठी लावली झाडे अन् आता देशभर होतेय विक्री; वाचा सदाशिव अडकिणे यांची यशोगाथा. Sada Karv...