काष्टी येथे अत्याधुनिक माती-पाणी परीक्षण प्रयोगशाळा; वैज्ञानिक शेतीला मिळणार नवी दिशा
Soil and Water Testing Laboratory Inaugurated at Kashti Malegaon for Scientific Farming
शेतकऱ्यांना वैज्ञानिक पद्धतीने शेती करण्यासाठी माती व पाण्याचे परीक्षण अत्यंत महत्त्वाचे आहे. याच उद्देशाने चंबल फर्टिलायझर्स अँड केमिकल्स लिमिटेड (CFCL) यांच्या सीएसआर निधीतून छत्रपती शिवाजी महाराज कृषि विज्ञान संकुल, काष्टी, मालेगाव येथे उभारण्यात आलेल्या माती-पाणी परीक्षण प्रयोगशाळेचा हस्तांतरण सोहळा आज पार पडला.
या प्रयोगशाळेमुळे परिसरातील शेतकऱ्यांना जमिनीतील अन्नद्रव्यांची अचूक माहिती मिळण्यास मदत होणार असून, त्यानुसार योग्य खत व्यवस्थापन, पीक नियोजन आणि उत्पादन खर्चाचे नियोजन करता येणार आहे.
‘फुले हरित अभियान २०२६’ अंतर्गत वृक्षारोपण
कार्यक्रमादरम्यान ‘फुले हरित अभियान २०२६’ अंतर्गत वृक्षारोपण करण्यात आले. पर्यावरण संवर्धनासोबतच शाश्वत आणि आधुनिक शेतीला प्रोत्साहन देण्याचा संदेश यावेळी देण्यात आला.
तसेच मृदा भौतिक गुणधर्म तपासणी प्रयोगशाळा, माती-पाणी परीक्षण प्रयोगशाळा आणि ‘फुले सुपर बायोमिक्स’ खत निर्मिती युनिटचे उद्घाटन करण्यात आले.
माती परीक्षणामुळे खतांचा योग्य वापर शक्य
माती परीक्षणातून जमिनीमध्ये उपलब्ध असलेल्या विविध अन्नद्रव्यांची माहिती मिळते. त्यानुसार पिकाला आवश्यक असलेल्या खतांची मात्रा निश्चित करता येते. त्यामुळे अनावश्यक खतांचा वापर टाळून उत्पादन खर्चात बचत करण्यास मदत होते.
योग्य खत व्यवस्थापनामुळे जमिनीची सुपीकता आणि पोत टिकवून ठेवण्यासही मदत होते. त्यामुळे दीर्घकालीन दृष्टीने शेती अधिक उत्पादनक्षम आणि किफायतशीर करण्यासाठी माती परीक्षण महत्त्वाचे ठरणार आहे.
यावेळी सांगण्यात आले की, “शेती अधिक उत्पादनक्षम आणि किफायतशीर करण्यासाठी माती व पाण्याचे शास्त्रीय परीक्षण अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जमिनीतील अन्नद्रव्यांची अचूक माहिती मिळाल्यास शेतकऱ्यांना योग्य प्रमाणात खतांचा वापर करता येतो. त्यामुळे उत्पादन खर्चात बचत होऊन जमिनीचा पोत आणि सुपीकताही टिकवून ठेवता येते.”
ड्रोन तंत्रज्ञानाची पाहणी
कार्यक्रमात आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित कीटकनाशक फवारणी ड्रोनची पाहणी करण्यात आली. ड्रोनची कार्यपद्धती, फवारणी क्षमता आणि शेतकऱ्यांना होणारे फायदे याबाबत माहिती घेण्यात आली.
मोठ्या क्षेत्रावर कमी वेळेत आणि तुलनेने अचूक पद्धतीने फवारणी करण्यासाठी ड्रोन तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत आहे. भविष्यात आधुनिक शेतीमध्ये अशा तंत्रज्ञानाची भूमिका अधिक महत्त्वाची ठरणार आहे.
विद्यार्थ्यांच्या नाविन्यपूर्ण प्रकल्पांना भेट
कृषी शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी उभारलेल्या विविध माहितीपूर्ण आणि नाविन्यपूर्ण स्टॉल्सनाही यावेळी भेट देण्यात आली. विद्यार्थ्यांनी तयार केलेल्या विविध कृषी प्रकल्पांची माहिती त्यांच्याकडून जाणून घेण्यात आली.
यामुळे कृषी शिक्षण, संशोधन आणि प्रत्यक्ष शेती यांच्यातील समन्वयाला चालना मिळण्यास मदत होणार आहे.
शेतकरी, विद्यार्थी आणि संशोधकांना एकाच ठिकाणी मार्गदर्शन
छत्रपती शिवाजी महाराज कृषि विज्ञान संकुलाच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना माती-पाणी परीक्षण, आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, योग्य खत व्यवस्थापन, पीक नियोजन आणि कृषी क्षेत्रातील नवनवीन संशोधनाची माहिती व मार्गदर्शन एकाच ठिकाणी उपलब्ध होणार आहे.
जमिनीच्या गुणवत्तेनुसार योग्य पिकांची निवड करण्यासाठी या सुविधेचा उपयोग होणार आहे. परिणामी उत्पादन खर्च कमी करण्यासोबतच शेतीची उत्पादकता आणि उत्पादनाची गुणवत्ता वाढविण्यास मदत होईल.
या अत्याधुनिक प्रयोगशाळांचा परिसरातील शेतकरी, कृषी विद्यार्थी आणि कृषी क्षेत्रातील संशोधकांना मोठा फायदा होण्याची अपेक्षा आहे.
मान्यवरांची उपस्थिती
या कार्यक्रमाला मा. इंजि. मिलिंद ढोके, मा. श्री. अशोक गंगवाल, मा. श्री. अनिल निकम, मा. श्री. दिपक मालपुरे, प्रा. डॉ. महानंद शिवाजीराव माने यांच्यासह कृषी अधिकारी, शिवसेना पदाधिकारी, शिक्षकवर्ग आणि विद्यार्थी उपस्थित होते.
शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा उपक्रम
माती आणि पाण्याचे शास्त्रीय परीक्षण, आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान, जैविक खत निर्मिती आणि ड्रोनसारख्या तंत्रज्ञानाची माहिती एकाच ठिकाणी उपलब्ध झाल्यामुळे काष्टी आणि परिसरातील शेतकऱ्यांसाठी हे कृषि विज्ञान संकुल महत्त्वाचे मार्गदर्शन केंद्र ठरण्याची शक्यता आहे.
वैज्ञानिक पद्धतीने शेती करण्यासाठी ‘माती तपासा, पाणी तपासा आणि त्यानुसार शेती करा’ हा दृष्टिकोन शेतकऱ्यांमध्ये रुजविण्यास या उपक्रमाची मदत होणार आहे.
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा