चुलीवरची भाकरी | मातीचा सुगंध, आईची माया आणि ग्रामीण जीवनाची आठवण
Bread on the stove
.jpg "चुलीवरची भाकरी (Bread on the stove)")
आजच्या धावपळीच्या जीवनात पिझ्झा, बर्गर, सँडविच आणि विविध फास्ट फूड सहज उपलब्ध आहेत. मात्र, चुलीवर थापलेली आणि मातीच्या चुलीच्या उष्णतेवर भाजलेली भाकरी खाल्ल्याचा आनंद काही वेगळाच असतो.
चुलीची उब आणि भाकरीची चव
चुलीवर भाकरी भाजताना तिचा मंद धूर, जळणाऱ्या लाकडाचा वास आणि तव्यावर फुगणारी भाकरी… हे दृश्यच मनाला सुखावून जातं.
ज्वारीची, बाजरीची किंवा मका-ज्वारीची भाकरी असो, तिच्यासोबत कांदा, ठेचा, भाजी, डाळ किंवा ताक असेल तर साधं जेवणही एखाद्या मेजवानीसारखं वाटतं.
चुलीवरची भाकरीची चव जिभेपुरती मर्यादित राहत नाही; ती आठवणींच्या माध्यमातून मनात घर करून राहते.
आईच्या हातची भाकरी
लहानपणी आई किंवा आजी चुलीजवळ बसून भाकरी थापायची. हातावर पीठ घेऊन गोलाकार भाकरी थापताना तिच्या हातांची सहजता पाहणं हीदेखील एक कला होती.
आज आपण कितीही आधुनिक झालो, कितीही वेगवेगळे पदार्थ खाल्ले, तरी आईच्या हातच्या भाकरीची आठवण मनाच्या एका कोपऱ्यात कायम जिवंत असते.
शेतकऱ्याच्या कष्टांची चव
भाकरीच्या प्रत्येक घासामागे शेतकऱ्याचा घाम असतो.
ज्वारी किंवा बाजरी पिकवण्यासाठी शेतकरी उन्हातान्हात मेहनत करतो. पेरणीपासून काढणीपर्यंत अनेक संकटांचा सामना करतो. त्या धान्याचं पीठ होतं आणि त्यातून तयार होते आपली भाकरी.
म्हणूनच भाकरी म्हणजे शेतकऱ्याच्या कष्टाची आणि मातीतल्या नात्याची जाणीव करून देणारा घास.
बदलत्या काळात हरवत चाललेली चूल
गावाकडील अनेक घरांमध्ये आता पारंपरिक चुलीऐवजी गॅस शेगडी आणि आधुनिक स्वयंपाकघर आले आहे. जीवन अधिक सोपं आणि वेगवान झालं आहे.
पण या बदलासोबत चुलीभोवती जमणारी माणसं, गप्पा, आजीच्या गोष्टी आणि एकत्र जेवण्याच्या आठवणीही काही प्रमाणात दूर गेल्या आहेत.
म्हणूनच पारंपरिक चूल आणि चुलीवरची भाकरी ही केवळ भूतकाळाची आठवण न राहता आपल्या संस्कृतीचा वारसा म्हणून जपली जाणं गरजेचं आहे.
भाकरी म्हणजे आठवणींचा घास
कधी कधी एखाद्या पदार्थाची चव आपल्याला अनेक वर्षं मागे घेऊन जाते.
कारण त्या घासात मातीचा सुगंध, कष्टाचा सन्मान, घरची ऊब आणि नात्यांची गोडी असते.
आजची पिढी आधुनिकतेकडे वेगाने वाटचाल करत असली तरी आपल्या खाद्यसंस्कृतीतील अशा पारंपरिक गोष्टी पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचवणं ही आपली जबाबदारी आहे.
शेवटी…
आजही कुठेतरी एखाद्या गावच्या घरात चुल पेटते, भाकरी थापली जाते आणि तिच्या सुगंधासोबत एक सुंदर परंपरा पुढे जाते…
चुलीवरची भाकरी… साधी, पण मनाला कायमची आपली वाटणारी!
चुलीवरची भाकरी
© दीपक केदू अहिरे,
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
www.ahiredeepak.blogspot.com
