जिल्ह्यात दुष्काळ निवारणासाठी ६४ हजार कामे; ‘जी राम जी’ योजनेतून रोजगारनिर्मिती आणि जलसंधारणाला चालनाNashik District Drought Relief: 64,000 Works for
नाशिक : जिल्ह्यातील दुष्काळाची तीव्रता कमी करण्यासाठी आणि ग्रामीण भागात रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी ‘जी राम जी’ योजनेंतर्गत सुमारे ६४ हजार कामांचे जिल्हास्तरीय नियोजन करण्यात आले आहे. या कामांमधून जलसंधारण, भूजल पुनर्भरण, शेतजमिनीची उत्पादकता वाढविणे आणि नैसर्गिक संसाधनांचे संवर्धन करण्यावर भर देण्यात येणार आहे.
जलसंधारण आणि रोजगारनिर्मितीवर भर
ग्रामीण भागातील पाणीटंचाई कमी करणे, शेतीसाठी पाण्याची उपलब्धता वाढविणे आणि स्थानिक पातळीवर रोजगार निर्माण करणे हा या नियोजनाचा प्रमुख उद्देश आहे. जलसंधारणाच्या कामांमुळे पावसाचे पाणी जमिनीत मुरण्यास मदत होईल. परिणामी भूजल पातळी सुधारण्यास आणि शेतीला पूरक जलस्रोत निर्माण होण्यास हातभार लागू शकतो.
या योजनेंतर्गत माती व बांधबंदिस्ती, नालाबांध, सिमेंट बंधारे, दगडी व भूमिगत बांध, गॅबियन बंधारे, नवीन तसेच जुन्या तलावांचे पुनरुज्जीवन, शेततळी आणि पाणीसाठा वाढविणाऱ्या विविध कामांचा समावेश आहे.
दुष्काळी परिस्थितीत शेतकऱ्यांना दिलासा
पावसाचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे ग्रामीण भागातील शेती आणि पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता असते. अशा परिस्थितीत जलसंधारणाची कामे पूर्ण झाल्यास पावसाचे पाणी अडविणे, जमिनीत मुरविणे आणि उपलब्ध जलस्रोतांचा अधिक प्रभावी वापर करणे शक्य होईल.
शेतजमिनीची सुपीकता आणि उत्पादकता वाढविण्यासाठी तसेच नैसर्गिक संसाधनांचे संवर्धन करण्यासाठी ही कामे उपयुक्त ठरू शकतात. त्याचबरोबर ग्रामीण कुटुंबांना स्थानिक पातळीवर मजुरीच्या संधी उपलब्ध होण्यास मदत होईल.
तालुकानिहाय कामांचे नियोजन
वृत्तानुसार, नाशिक जिल्ह्यातील विविध तालुक्यांमध्ये गरजेनुसार जलसंधारण आणि रोजगारनिर्मितीच्या कामांचे नियोजन करण्यात आले आहे. नाशिक तालुक्यातही मोठ्या प्रमाणावर कामे प्रस्तावित आहेत. इतर तालुक्यांमध्येही पाणीटंचाई, शेतीची गरज आणि स्थानिक परिस्थिती लक्षात घेऊन कामांचा समावेश करण्यात आला आहे.
प्रस्तावित कामांमुळे ग्रामीण भागातील मजुरांना रोजगार उपलब्ध होण्याबरोबरच गावांमध्ये पाणी साठवण क्षमता वाढविण्यास मदत होऊ शकते.
ग्रामपंचायतींची भूमिका महत्त्वाची
या कामांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी ग्रामपंचायत, स्थानिक प्रशासन आणि संबंधित यंत्रणांमध्ये समन्वय आवश्यक आहे. गावातील पाण्याची गरज, उपलब्ध नैसर्गिक संसाधने आणि दुष्काळाची तीव्रता लक्षात घेऊन कामांना प्राधान्य देणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
कामांचा दर्जा राखणे, वेळेत कामे पूर्ण करणे आणि जलसंधारणातून निर्माण झालेल्या सुविधांची देखभाल करणे यावरही भर देणे आवश्यक आहे.
शाश्वत शेतीसाठी जलसंधारणाची गरज
दुष्काळावर मात करण्यासाठी केवळ तात्पुरत्या उपाययोजना पुरेशा नसून दीर्घकालीन जलव्यवस्थापन गरजेचे आहे. पावसाचे पाणी अडविणे, भूजल पुनर्भरण, शेततळी उभारणे आणि मृद्संधारण यांसारख्या उपायांमुळे शेतीची पाण्यावरील अवलंबित्वाची समस्या कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
नाशिक जिल्ह्यात प्रस्तावित ६४ हजार कामांची प्रभावी अंमलबजावणी झाल्यास रोजगारनिर्मितीबरोबरच जलसंधारण आणि ग्रामीण विकासाला चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
डिजिटल कृषियोग | वृत्तसेवा
© दीपक केदू अहिरे
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
******************************************Telegram :******************************************Facebook :************************************************************************************YouTube :
******************************************Quora :******************************************Koo :******************************************************************************************************************************Twitter :@DeepakA86854129******************************************Website :
******************************************
