पुनीत भूमी नाशिक : आध्यात्मिक, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वैभवाची पावन नगरी
Puneet Bhoomi Nashik: A Sacred Land of Spiritual, Cultural & Historical Heritage
पुनीत भूमी नाशिक | Puneet Bhoomi Nashik | रामायणातील पवित्र स्थळांची कथा
नाशिक हे फक्त एक शहर नाही, तर रामायणातील अनेक महत्त्वाच्या घटना ज्याठिकाणी घडल्या त्या पवित्र भूमीचा वारसा आहे. प्रभू श्रीराम, सीता माता आणि लक्ष्मण यांच्या पवित्र चरणांनी स्पर्शलेली ही नगरी म्हणून नाशिकाला “पुनीत भूमी” असे गौरवाने संबोधले जाते.
नाशिक – प्रभू श्रीरामाच्या पदस्पर्शाने पुनीत झालेली भूमी
प्रभू श्रीरामचंद्राच्या पदस्पर्शाने
नाशिक आहे पुनीत भूमी,
वनवासाचा काळ आणि सीताहरण
घडले याच श्रीक्षेत्र नाशिक धामी...
दंडकारण्याचा भाग – पंचवटीचे पौराणिक महत्त्व
रामायणातील दंडकारण्याचा
भाग आहे आताचे "पंचवटी",
तपोवनजवळील क्षेत्रात आहे
लक्ष्मणाने बांधलेली "पर्णकुटी"...
पंचवटी हे नावच पंच (पाच) वटी (वडाची झाडे) यांच्या उपस्थितीवरून पडले असे मानले जाते. आजही हा परिसर निसर्ग आणि अध्यात्माने ओथंबलेला आहे.
सीताहरणाची घटना – सीतागुंफा आजही साक्षीदार
सीताहरणाचे जे स्थान आहे
ते मोडते "तपोवन" पंचवटी भागात,
काळाराम मंदिराजवळील परीसरात
"सीतागुंफा" आजही वसली दिमाखात...
सीतागुंफा हे आज नाशिकचे प्रमुख धार्मिक पर्यटनस्थळ आहे. सीतेने येथेच रावणाला प्रथम पाहिले असा जनविश्वास आहे.
नाशिक नावाची उत्पत्ती – शूर्पणखेची कथा
सीतेबद्दलच्या वाईट वक्तव्यामुळे
लक्ष्मणाने कापले शुर्पणखेचे नाक,कान,
या घटनेमुळे जनस्थान भागाला
मिळाला "नाशिक" नावाचा मान...
“नाक + शिखा = नाशिक” असा लोकमान्य अर्थ सांगितला जातो. त्यामुळे या घटनेमुळेच शहराला नाशिक हे नाव मिळाले.
रामकुंड – श्रीरामांनी केलेले पिंडदान
नाशिकला श्रीरामकुंडात केले श्रीरामांनी
आपल्या वडिलांचे श्राध्द,
आजही तेथे आहेत
"सीताकुंड","लक्ष्मणकुंड" प्रसिद्ध...
गोदावरी नदीच्या काठावर वसलेले रामकुंड हे नाशिकचे हृदय आहे. लाखो भाविक येथे पवित्र स्नानासाठी येतात.
लक्ष्मणरेषा मंदिर – पवित्र परिघाचे प्रतीक
सीतेच्या संरक्षणासाठी लक्ष्मणाने
लक्ष्मणरेषा काढली पर्णकुटीभोवती,
आजही लक्ष्मणरेषा मंदिर
दिमाखाने उभे आहे पंचवटी सभोवती...
लक्ष्मणरेषा ही मर्यादा, संरक्षण आणि धर्मनिष्ठेचे प्रतीक आहे. पंचवटी परिसरातील हे ठिकाण आजही भक्तांनी गजबजलेले असते.
निष्कर्ष
प्रभू श्रीरामचंद्राच्या पदस्पर्शाने
नाशिक आहे पुनीत भूमी,
वनवासाचा काळ आणि सीताहरण
घडले याच श्रीक्षेत्र नाशिक धामी...
रामायणातील दंडकारण्याचा
भाग आहे आताचे "पंचवटी",
तपोवनजवळील क्षेत्रात आहे
लक्ष्मणाने बांधलेली "पर्णकुटी"...
सीताहरणाचे जे स्थान आहे
ते मोडते "तपोवन" पंचवटी भागात,
काळाराम मंदिराजवळील परीसरात
"सीतागुंफा" आजही वसली दिमाखात...
सीतेबद्दलच्या वाईट वक्तव्यामुळे
लक्ष्मणाने कापले शुर्पणखेचे नाक,कान,
या घटनेमुळे जनस्थान भागाला
मिळाला "नाशिक" नावाचा मान...
नाशिकला श्रीरामकुंडात केले श्रीरामांनी
आपल्या वडिलांचे श्राध्द,
आजही तेथे आहेत
"सीताकुंड","लक्ष्मणकुंड" प्रसिद्ध...
सीतेच्या संरक्षणासाठी लक्ष्मणाने
लक्ष्मणरेषा काढली पर्णकुटीभोवती,
आजही लक्ष्मणरेषा मंदिर
दिमाखाने उभे आहे पंचवटी सभोवती...
© दीपक केदू अहिरे
नासिक
deepakahire1973@gmail.com
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा