महाराष्ट्रातील 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर; शेतकऱ्यांना विविध सवलती
Drought Declared in 265 Talukas of Maharashtra; 12 Relief Measures Announced for Farmers
महाराष्ट्रातील खरीप 2026 हंगामातील पर्जन्यमानातील तूट आणि दुष्काळी निकषांच्या आधारे राज्यातील 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. दुष्काळ व्यवस्थापन संहिता 2016 नुसार करण्यात आलेल्या मूल्यांकनाच्या आधारे संबंधित तालुक्यांमध्ये ट्रिगर-1 (प्रथम कळ) लागू झाल्याचे कृषी विभागाच्या अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
दुष्काळी परिस्थितीत शेतकरी, शेतमजूर आणि ग्रामीण भागातील कष्टकरी कुटुंबांना दिलासा देण्यासाठी विविध सवलती व उपाययोजना लागू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमध्ये कोणत्या सवलती?
दुष्काळ जाहीर झालेल्या तालुक्यांमध्ये पुढील उपाययोजना लागू करण्यात येणार आहेत.
1. जमीन महसुलात सूट
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना जमीन महसुलाच्या बाबतीत सवलत देण्यात येणार आहे.
2. पीक कर्जाचे पुनर्गठन
शेतकऱ्यांच्या पीक कर्जाचे पुनर्गठन करण्याची कार्यवाही केली जाणार आहे.
3. शेती कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती
शेतीशी संबंधित कर्जाच्या वसुलीला परिस्थितीनुसार स्थगिती देण्यात येणार आहे.
4. कृषीपंपाच्या वीजबिलात सूट
दुष्काळग्रस्त भागातील कृषीपंपांच्या चालू वीजबिलात सवलतीची तरतूद करण्यात आली आहे.
5. विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी
दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी देण्यात येणार आहे.
6. रोजगार हमीची कामे वाढविणे
महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजनेअंतर्गत कामांचे निकष शिथिल करून अधिकाधिक कामे सुरू करण्याचे नियोजन आहे.
7. आवश्यकतेनुसार टँकरने पाणीपुरवठा
पिण्याच्या पाण्याची टंचाई असलेल्या भागात आवश्यकतेनुसार टँकरद्वारे पाणीपुरवठा करण्यात येणार आहे.
8. कृषीपंपांची वीज जोडणी खंडित न करणे
टंचाई जाहीर केलेल्या गावांमध्ये कृषीपंपांची वीज जोडणी खंडित न करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
9. शेतकरी व शेतमजुरांना अन्नधान्याची उपलब्धता
दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकरी आणि शेतमजुरांना आवश्यक अन्नधान्य उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे.
10. जनावरांसाठी चारा उपलब्ध करून देणे
पशुधनासाठी आवश्यक चारा उपलब्ध करून देण्याची कार्यवाही करण्यात येणार आहे.
11. जलसंधारणाची कामे सुरू करणे
दुष्काळी परिस्थितीत पाण्याची उपलब्धता वाढविण्यासाठी जलसंधारणाची कामे हाती घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
12. पिण्याचे व जनावरांच्या पाण्याचे नियोजन
पिण्याचे पाणी तसेच जनावरांसाठी आवश्यक पाण्याचे नियोजन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
पंचनाम्यांची कार्यवाही सुरू
दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमध्ये नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन करण्यासाठी पंचनाम्याची कार्यवाही तातडीने सुरू करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. सर्वेक्षण केलेल्या क्षेत्रातील पिकांची स्थिती दर्शविणारी छायाचित्रे तसेच GPS Coordinates संकलित केले जाणार आहेत.
या माहितीच्या आधारे पिकांच्या परिस्थितीचा अहवाल कृषी आयुक्तांमार्फत शासनाला सादर केला जाणार आहे.
पिकांच्या नुकसानीसाठी स्वतंत्र मदत जाहीर होणार
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या शेतपिकांच्या नुकसानीबाबतची आर्थिक मदत विहित कार्यपद्धती पूर्ण झाल्यानंतर स्वतंत्र शासन निर्णयाद्वारे जाहीर केली जाणार असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
त्यामुळे पंचनामे आणि पिकांच्या नुकसानीचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन ही पुढील मदत प्रक्रियेतील महत्त्वाची पायरी ठरणार आहे.
कोणत्या जिल्ह्यांतील तालुक्यांचा समावेश?
दिलेल्या माहितीनुसार बीड, लातूर, धाराशिव, नांदेड, परभणी, हिंगोली, बुलढाणा, अमरावती, अकोला, वाशिम, यवतमाळ, वर्धा, नागपूर, भंडारा, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग, नाशिक, धुळे, जळगाव, नंदुरबार, अहिल्यानगर, पुणे, सोलापूर, सांगली, सातारा, कोल्हापूर, छत्रपती संभाजीनगर, जालना, गोंदिया, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या जिल्ह्यांतील एकूण 265 तालुक्यांचा यात समावेश आहे.
शेतकऱ्यांसाठी पुढील प्रक्रिया महत्त्वाची
दुष्काळ जाहीर झाल्यानंतर संबंधित भागातील शेतकऱ्यांच्या पिकांची पाहणी, पंचनामे आणि आवश्यक कागदपत्रांची प्रक्रिया महत्त्वाची ठरणार आहे. शासनाकडून जाहीर होणाऱ्या पुढील आदेशांनुसार पीक नुकसानीची मदत आणि इतर लाभांची कार्यवाही केली जाणार आहे.
- डिजिटल कृषियोग l वृत्तसेवा
- शेतकरी आणि कृषी क्षेत्रातील महत्त्वाच्या घडामोडींसाठी…
© दीपक केदू अहिरे
नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
******************************************Telegram :******************************************Facebook :************************************************************************************YouTube :
******************************************Quora :******************************************Koo :******************************************************************************************************************************Twitter :@DeepakA86854129******************************************Website :
******************************************
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा