नजर
Look
नजर हा शब्द आपल्या दैनंदिन आयुष्यात खूप वेळा ऐकायला मिळतो. साध्या भाषेत सांगायचे तर, नजर म्हणजे आपली दृष्टी, म्हणजेच पाहण्याची क्षमता. पण मराठी भाषेत "नजर" या शब्दाचे अर्थ फक्त एकच नसून अनेक संदर्भात त्याचा वापर केला जातो. नजर हा शब्द दृष्टी, पहाण्याची पद्धत, एखाद्या गोष्टीकडे बघण्याचा दृष्टिकोन, तर कधी कधी नकारात्मक ऊर्जेसाठीदेखील वापरला जातो.म्हणूनच या शब्दामध्ये अर्थाचे अनेक स्तर आहेत. चला तर, नजर म्हणजे नेमकं काय, कशी काम करते आणि तिचे जीवनातील महत्त्व काय हे समजून घेऊया...
नजरचा मुख्य अर्थ म्हणजे—आपली दृष्टी, जी डोळ्यांमुळे काम करते. मानवी डोळा हा शरीरातील अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा अवयव आहे. आपण जगातील ८०% माहिती डोळ्यांद्वारे घेतो असं म्हटलं जातं. प्रकाश डोळ्यात येतो, रेटिनावर फोकस होतो आणि नंतर मेंदू त्या प्रकाशातून प्रतिमा तयार करतो—यालाच आपण ‘बघणे’ म्हणतो. दृष्टी नसती तर आपल्या जगण्याची गुणवत्ता पूर्णपणे बदलून गेली असती. म्हणून डोळ्यांची काळजी घेणे ही दररोजची गरज आहे.
नजर म्हणजे फक्त डोळ्यांनी पाहणे नव्हे… तर मनाने पाहणे, समजणे हेही त्याचा एक महत्त्वाचा अर्थ आहे. उदा: “तो माणूस जगाकडे सकारात्मक नजरेने पाहतो.” “तिची नजर खूप बारकाईची आहे.” याचा अर्थ, त्या व्यक्तीचा दृष्टिकोन चांगला आहे किंवा तो/ती गोष्टी खूप बारकाईने समजून पाहते. म्हणजेच नजर या शब्दात अंतर्मनाची दृष्टी देखील सामावलेली आहे.
भारतीय संस्कृतीत “नजर” हा शब्द एक विशेष अर्थानेही वापरला जातो—वाईट नजर. अनेकांच्या मते, एखाद्या व्यक्तीकडे, बाळाकडे, पिकावर किंवा घरावर कोणीतरी मत्सर, ईर्षा किंवा तीव्र इच्छा ठेवून पाहिल्यास ते “नजर लागणे” असे म्हणतात. त्यामुळे: बाळ रडू लागते, पिकात अचानक समस्या येतात, घरातील वातावरण बदलते, प्राणी अस्वस्थ होतात अशा गोष्टी लोकांच्या अनुभवातून येतात.
नजर लागणे हा वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध नसला तरी मानसशास्त्रीयदृष्ट्या त्याचा परिणाम दिसतो—कारण नकारात्मक विचारांची ऊर्जा वातावरणावर परिणाम करू शकते. त्यावर उपाय म्हणून लोक: काळा टिळा, लिंबू-मिरची, काळ्या धाग्याचा वापर, धूप अशा गोष्टी वापरतात.
एखाद्या गोष्टीकडे लक्ष देणे म्हणजेही नजर—अशी व्याख्या केली जाते.
चांगला शेतकरी, कलाकार, कारागीर किंवा शास्त्रज्ञ यांची नजर बारकाईची असते. ती नुकसानीचे, बदलांचे, सौंदर्याचे, समस्यांचे संकेत अगदी व्यवस्थित पकडते. गोष्टींकडे लक्षपूर्वक पाहणे म्हणजेच “नजर ठेवणे”. मनुष्याचे भाव ५०% पेक्षा जास्त डोळ्यांतून व्यक्त होतात. नजरेतून व्यक्त होणारे भाव म्हणजे आनंद, राग, भीती, प्रेम, आत्मविश्वास, संकोच. एखाद्याच्या नजरेतून त्यांची भावना पटकन ओळखता येते. म्हणून नजर हा संवादाचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे.
एक साधा दिसणारा “नजर” हा शब्द आपल्या जीवनात अनेक अर्थांनी महत्त्वाचा ठरतो--तो डोळ्यांची दृष्टी, मनाची दृष्टी, दृष्टिकोन, निरीक्षण आणि कधी कधी नकारात्मक ऊर्जेचे प्रतीकही असतो. मानवी दृष्टिकोन बदलला की जग आपोआप बदललेले वाटते—म्हणून आपली नजर सकारात्मक, शांत आणि समजून घेणारी असणे आवश्यक आहे.
नजर
Look
नजर नजरेतला भाव
मला लगेच कळताे,
म्हणून तर त्याच्याकडे
मी नजर वळवताे...
नजर ना लागाे कुणाला
दुष्ट भावनांची,
काळजी असावी नजरेत
फिकिर करावी कुणाची..
नजर असावी सहज
विविध भाव सांगणारी,
काहींची असते भेदक
नजरेतला भाव जाणणारी..
नजरेआड सृष्टी
पहावी नजरेतून,
नजरा नजर हाेताच
भाव कळावा आतून...
© दीपक केदू अहिरे, नाशिक
deepakahire1973@gmail.com
www.ahiredeepak.blogspot.com
www.digitalkrushiyog.com
digitalkrushiyog@gmail.com
*******************************************
Telegram :
*******************************************
Facebook :
*******************************************
Instagram :
*******************************************
YouTube :
*******************************************
Quora :
*******************************************
Koo :
*******************************************
Pintrest:
*******************************************
Share chat :
*******************************************
Twitter :
@DeepakA86854129
*******************************************
Website :
******************************************
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा